Энэ 8 сарын 31нд Пакистан улсын Куэтта хотод 12 Хазара Монголчууд бөмбөг дэлбэлэлтэнд өртөж амь эрсдлээ

Энэ 8 сарын 31нд Пакистан улсын Куэтта хотод 12 Хазара Монголчууд бөмбөг дэлбэлэлтэнд өртөж амь эрсдлээ.

Ноднин жилийн өдийд 9 сарын 3нд 60 Хазара Монголчууд мөн л бөмбөг дэлбэлэлтэнд өртсөн байна.

Энэ тухай бичлэгийг юо туб бичлэгнээс үзнэ үү.

Олон улсын хэвлэл мэдээлэлд Пакистан болон Афганистан , Иран мэдээлэл хийхдээ Шиа шашинтай хүмүүс бөмбөг дэлбэрэлтэнд өртлөө гэж хэлж байгаа боловч үүний ард Хазара хүмүүсд өртсөн алагдсан байдаг. Энэ нь зохион байгуулалт ажиллагаа бөгөөд талибан болон эдгээр улсуудын засгын газрын нууц оролцоо ч байдаг.

Хазара монголчууд Афганистан , Пакистан , Ираны нийгэмд Монгол гарал үүсэлтэйгээсээ үүдэж алан хядлага , доромжлолын бай болж байна. Хазара Монголчууд зовхи нь өөдөө тэнгэрлэг эрч хүчтэй тэд тухайн нийгэмдээ маш хурдан зохицож амжилттай ажиллаж , байгаа энэ нь бусад пуштун нарт атаархал үзэн ядлыг төрүүлдэг .

Өнөөдрийн Монгол улс , дэлхийн монгол туургатан тэдний төлөө өөрийн дуу хоолойг олон улсад хүргэх хэрэгтэй.

Хазара нар Монгол гарал үүсэлтэйгээсээ үүдэн алан хядлагын бай болох ёсгүй.




Олон улсын хэвлэл мэдээлэлээр огт өөр мэдээлэл явж байна. Доорхи мэдээнээс харна уу ?
http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-14352164

Хазара Монголчуудтай холбоотой бодит мэдээлэлүүдийг доорхи вэбнээс авч үзнэ үү ? www.hazara.net
Мичид ТВ бол онлайн дахь Хазара ТВ эндээс дэлхий нийтийн Хазара Монголчуудын тухай мэдээлэлийг олж үзнэ үү ?
http://www.youtube.com/user/MechidTV

Афганистаны дайнд оролцож байсан нэгэн халимаг Монгол ахмад дайчны дурдатгал

Тэд мусульман шашинтай ч араб эрчvvд шиг эрvv амаар нь бавайсан сахал ургадаггvй тул бусдаас ялгардаг. Євєг дээдэс Чингэсийн монголчууд тэртэй зvvн зvгт оршдог гэсэн. Бидэнд тусламжийн гараа хэзээ сунгах бол. Холын хамаатан минь биднээс хавьгvй хvчирхэг хєгжилтэй байж таараа хэмээн єєр зуураа хазарчууд ярилцдаг гэнэ билээ.


Энэ таталтыг би денгеж саяхан олж энд тавьсан болно. Бидний ахан дуус биднийг мартаагуй байхад бид бараг Хазара гэж хэн юм гээд явж байдаг. Таньдаг мэддэг хумуусээс "чи хазарууд гэж хэн болохыг мэдэх уу" гэхэд огт мэдэхгуй гэдэг. Харин тэд едий олон зуун жилийн турш эх Монгол хэлээ мартаагуй байгаа нь хамгийн бахархалтай бегеед бидэнд сургамж болох явдал билээ! Энэ сэдвийг узэж буй эрхэм ах дуу нар минь нэгдэх цаг болж байна. би энэ бухнийг ямар нэгэн нам улс терийн сонирхолын ууднээс биш Монголчуудыг эв нэгдэлтэй байгаасаа гэсэн сэтгэлээр бичсэн болно. Энэ удаа та бухэнд сонирхолтой байх болов уу хэмээн Афганистаны дайнд оролцож байсан нэгэн халимаг Монгол ахмад дайчны дурдатгалаас толилуулъя!
Тэдний Монголоор ярьсан гэх баримтыг нь би афганд дайтаж байсан халимаг цэргуудийн дурсамжуудаас олсон юм.

Сонирхтугай!
Баримт№1
Нэгэн бяцхан эзлэж авах Даалгавар гуйцэтгэж яваад ус зееж явсан Хазара эмэгтэйтэй цэргууд тааралджээ.
Цэргууд сандарч айсан эмэгтэйгээс араб англи тэр ч буу хэл хятдаар асуулт тавьж узсэн боловч эмэгтэй юу чойлгохгуй нь илт байжээ. Гэтэл тэдний дунд байсан халимаг цэрэг ойртон ирж яваад хачирхалтай юм сонсов. Эмэгтэй:
-бич� намаг алтн, бич� намаг алтн! хэмээн орилж байжээ. Тэр цэрэг дехеж очоод халимагаар хэлжээ:
- Таниг кун алшго, бич� ��тн! гэтэл эмэгтэй:
- О, х��мнь, о, д�рк, д�рк, о, х��мнь, мана кел меддг б��� гэжээ.

Тэгээд эмэгтэйг дагаж сууринд орж, ахлагчтай нь уулзжээ. Тэр нь нэг буурал евген байж.
Менде, шурави, герт ор! гэж ахлагч найр тавин гэртээ оруулжээ.

Цэрэг баахан тайвширсан тул хэлж гэнэ:
- Танахс кучт� кев�р д��лднэ, мана церг нам яахан медж�хш! Эн цагас авн тадниг мана цер кенд�хн уга. Болв уг гиснтн хооосн уг. Танахс нанд иткхин тел�д юн кергт�? гэтэл евген:
- Маднд бу (автоматы) боль œуйр кергт� гэсэн яриа болжээ.
Энэ бугдээс узэхэд яг ч одоогийн бидний ярьдаг халх аялгуу биш ч яалт ч угуй Монгол хэл гэдэг нь ойлгомжтой байгаа юм. Би хэл судалдаг хун биш учир тайлбарлан хэлэх нь илуу бизээ. Гэвч чадан ядан халх аялгуунд оруулж узвэл : Битгий намайг алаач. Таныг хун алахгуй, битгий сандар.
Дараа нь евгений хэлдэг Менде бол бидний евег дээдсийн хэрэглэж байсан, одоо бол буриад халимаг гэх мэт Монгол ундэстнуудийн хэрэглэдэг мэндчилгээний "Мэндэ амур" буюу Мэндэ хэмээх уг байх. Аа Шурави гэдэг нь орос цэргуудийг тухайн уеийн афганчууд нэрлэдэг байсан нэр болно. Гэх мэтээр тэд яалт ч угуй Монгол хумуус болох нь батлагдаж байгаа билээ!




Жич: Орос хэлнээс орчуулж амжсангуй яаруу сандруу тавьсан учир гунээ хулцэл ечье!

Июнь 1987 года. "Ровно неделя, как прибыл в родную роту (был в отпуске)... Вечером уже ушел в горы. Снова ощутил знакомую тяжесть своего автомата. К сожалению, как и на всякой войне, бывают жертвы. У меня в этот выход погиб солдат... Тяжело, обидно и горько. Жалко парня. До невозможности жалко... Отпуск вспоминаю как о чем-то далеком".
Декабрь 1987 года. "... Вернулись с гор. Там холодно. Задачу выполнили... На днях Новый год. Но я в это время буду в горах... Привязан чем-то к Афгану. Хочу, чтобы афганцы жили в мире... "
Краткие, лаконичные, но емкие строки. Сразу видно, что писал военный. Ничего лишнего. Позже я спрашивал у Нарана Улановича, рассказывал ли он что-нибудь о встрече с хазарейцами. В ответ было краткое - нет.
- Выйдя к склону очередной высотки, разведчики присели отдохнуть. По привычке заняли круговую оборону. Курить нельзя. Можно лишь сделать глоток воды.
Вдруг из-за валуна выскочил маленький смуглый мальчишка и крикнул: "Шурави, менд, ямаран бяянчи", - засмеялся и тут же убежал. Мне на мгновение показалось, что я в Кетченерах или в Яшкуле, - вспоминал Геннадий Шалхаков, - я был готов к любому бою, но от такого... растерялся и вслед мальчишке крикнул: "Кембчи, хамаhас ирвчи?" - но его и след простыл. В то время я уже немного говорил на пушту и дари (афганские диалекты персидского), и мои товарищи подумали, что я говорю на их языке, но я был буквально в шоке, - откуда здесь калмыцкий мальчишка? " Пока думал, он прибежал снова и, подойдя ко мне, сказал: "Чамаг мана аксакалмуд кюляжяня, йовий!" Я встал и пошел за мальчишкой, ничего не понимая.
Недалеко был их кишлак. На дастархане сидели старики. Головные уборы из хорошего каракуля, но верх почему-то из желтого шелка. Приветливо, мешая калмыцкий, монгольский и дари, поздоровались, меня угостили зеленым чаем, разговорились. Я спросил: "Откуда здесь калмыки? " Они ответили: "Мы не калмыки, мы - хазарейцы. А сюда пришли еще во времена великого и непобедимого Чингис-хана, мы - их потомки, поэтому сохранили язык, обычаи и традиции. "
Язык их сохранился на уровне 13-14 веков, поэтому некоторые слова я не понимал, но догадывался по смыслу. Лишь слушая древнюю речь понял, почему мы в недавнем бою остались живы. И на миг, представив неукротимые монгольские тумены, подумал, вот с какими воинами не страшно было бы идти в бой.
В подтверждение сказанным словам Геннадия Шалхакова, я нашел в газете "Совершенно секретно" № 1 от 2002 года о современных хазарейцах такие строки: "В провинции Каписа мне довелось наблюдать учения так называемого хазарейского батальона. Вглядываюсь в бесстрастные лица солдат. Их раскосые глаза пусты. А им, быть может, завтра снова в бой. Оттого безразличие к возможной смерти выглядит неестественным и пугающим. Дикие и жестокие, среди других национальностей, населяющих страну, они всегда считались низшей кастой... И готовы воевать против талибов и умирать во имя призрачной идеи создания своего государства - Хазараджат".
Так что это за народ - хазарейцы? Советский и Новый энциклопедический словари этому народу посвятили лишь по 2-3 строки, в которых говорится, цитирую: "Хазарейцы (самоназв. - хазара), народ в Афганистане (1,7 млн. чел.1995) и Иране (220 тыс. чел.). Язык иранской группы. Верующие - мусульмане-шииты". Скромно и фактически ничего не сказано.
Известный монголовед БЛ. Владимирцов, в своей книге "Чингисхан", изданной в 1922 году, пишет, что после убийства его послов "Потрясатель Вселенной" начал войну против Хорезмшаха Ала-ад-дин-Мухаммеда, которому принадлежали Туркестан, Афганистан и Персия. Кстати, нужно отметить, что именно Чингис-хан ввел обычаи - всегда беречь и охранять послов, который неукоснительно соблюдается и по сей день во всем мире. С 1219 по 1222 год, разгромив противника, Чингисхан вернулся в родной нутуг, оставив гарнизоны на завоеванной территории.
В годы войны ЦК Народно-демократической партии Афганистана для высшего руководства советской армии подготовила брошюру "Особенности национальных, родо-племенных отношений в афганской обществе и его армии".
Солидный раздел посвящен хазарейцам. Здесь говорится: "Хазарейцы, третья по численности этническая группа, представляет собой потомков монгольских завоевателей, поселившихся на территории Афганистана в XIII веке. Они проживают в основном в центральной части страны - Хазариджате (район включает провинции Гур, Узурган, Бамиан), а также в ряде крупных городов - Кабуле, Кандагаре, Мазари-Шарифе и Балхе. Общая численность - около 1,5 млн. человек. Говорят на особом диалекте таджикского языка (хазарачи). Наиболее крупные племена хазарейцев такие, как джунгури, проживают на обширной территории западных районов - Хазариджате (Центральный Афганистан), в южной части страны (Узурган), на севере (племя данкундов), северо-востоке (данвали, як-ауланги, шейх-али) и на востоке (бехсуд).
Хазарейцы долго сохраняли независимость. Только в 1892 году афганскому эмиру Абдурахману удалось покорить Хазариджат с помощью пуштунских кочевых племен
Здесь нужно обратить внимание на провинцию Бамиан, где находились древнейшие статуи Будды, высотой 35 и 53 метра, которые были взорваны в прошлом году талибами.
Еще наше внимание могут привлечь такие названия племен, как джунгури, что, очевидно, означает "зюнгары" и "бехсуд". Среда дербетов Калмыкии есть такой аран, который называется "бексюд". Вполне возможно, что с одними из представителей вышеназванных племен Геннадий Шалхаков встречался в Афганистане.
Ученый В. Кисляков в журнале "Советская этнография" в №4 от 1973 г. опубликовал статью "Хазарейцы, аймаки, моголы" (к вопросу об их происхождении и расселении), - где говорится: "Проблема этногенеза хазарейцев издавна привлекала внимание исследователей. Интерес к этому народу объясняется, прежде всего, его наиболее ярко выраженной монголоидностью, среди всех народов, говорящих на иранских языках...
Важно подчеркнуть, что само название хазарейцев связано с числительным "хазар", что на персидском языке означает "тысяча". А в эпоху монгольской экспансии этот термин означал отряд воинов в 1000 человек. Вообще же большинство народных преданий связывает происхождение хазарейцев с Чингис-ханом и его преемниками... Уже В. Бартольд называл хазарейцев "иранизированными монголами". Г. Шурманн считает, что после истребления Тимуром войск чагайтайского царевича Никудера, хазарейцы продвинулись на восток, современный Хазарджат, и там осели. Они приняли культуру местных иранских насельников, с которыми смешались. По мнению Л. Темирханова, хазарейцы - народ, сформировавшийся в результате синтеза монгольских и таджикских элементов.
Еще нужно отметить, что недалеко от города Герат расположен город Сари-Пули, который хазарейцы называют Сарпуль, точно также как мы называем Ставрополь.

Анатолий ДЖАВИНОВ,
"Бумбин Орн".
http://www.durlal.mn/forum/

Казим Резай: Хазара Монголчууд 700 жилийн турш цөөнхийн амьдралаар амьдарч ирсэн

Монгол царайтай, Монгол-Турк-Перс холилдсон хэлээр ярьдаг,  мал аж ахуй, газар тариалан эрхэлж амьдардаг, өөрсдийгөө эзэн Чингисийн удам гэж бахархдаг  Хазара монголчуудын төлөөлөл болсон 15 оюутан өдгөө Улаанбаатарт суралцаж байна.

Монгол нутгаас 700 жилийн өмнө гарсан  Хазара монголчуудыг Чингис хааны нэгэн мянгат цэргийн үр сад болов уу гэж түүхчид бичдэг.

Хазара монголчууд XIX зууны үед  Афганистаны  хүн амын 50 хувийг бүрдүүлж, тэр хэрээрээ хүчтэй  байж.  Харин англичууд Афганийн гар хөлөөр дамжуулан 2-3 сая Хазара иргэдийг аймаглан устгаж, улмаар тэдний сүр хүч үгүй болсон гэж түүхэнд үлджээ. Дэлхийд тархсан монголчуудын нэг хэсэг Хазара монголчууд  Чингисийн Монголын өлгий нутагт ирэхийг ихэд хүсдэг аж. Тэдний төлөөлөл болсон Казим Резай гэж эрхэмтэй таарч, цөөн хором ярилцсан юм. 

- Таныг Монгол нутагт анх  удаа ирж буй гэж дууллаа. Сэтгэгдлээ хуваалцахгүй юу бидэнтэй?
- Хазарачууд бид Монголоосоо гараад 700 жил болж байна. Бид Монгол цустай ард түмэн. Тиймээс би өвөг дээдсийнхээ нутагт ирж үзье. Монголчуудаа, Монгол газар нутгаа харъя гэж ирсэн юм. Ирээд  монголчуудтайгаа уулзахад үнэхээр сайхан байна. Үнэндээ  Монголд ирж үзэх нь миний энэ насны мөрөөдөл байсан юм.

Хазара гэдэг үгийг Монголоор орчуулбал Мянга, Мянгат гэсэн утгатай. Нэгэн Мянгатын үр сад болсон хүмүүс бид өдгөө Афганистаны Хазарагийн нутагт амьдарч байна. Миний хувьд оюутнуудаа эргэхийн зэрэгцээ Монгол ахан дүүстэйгээ танилцах, Монгол орны өнөө цагийн хөгжил ямар байна. Монголчууд хэрхэн амьдарч байна вэ гэдгийг мэдэх, улмаар Хазарагийн ард түмэндээ сайн мэдээ дуулгах  зорилготой ирсэн юм.  

- Тэгэхээр Та бүхэн бидний амьдралыг мэдэхийг хүсч байгаа шиг, бид ч бас өнгөрсөн 700 жилийн  туршид Та бүхнийг хэрхэн амьдарч ирсэнийг мэдмээр байна л даа? 
- Дэлхийн талыг эзэлсэн хүчирхэг өвөг дээдсийн үр удам болох  мянган хүн тэр нутагт үлдсэн. Хазарачууд бид сүүлийн 700 жил  Афганистаны ард түмний дунд  цөөнхийн амьдралаар амьдарч ирсэн. 40-хөн жилийн өмнө Хазара хүн сургуульд сурч, боловсрол эзэмших эрхгүй байлаа. Хазара түмэн Афганистаны төв нутагт, уулын дунд хавчигдсан байдалтай, маш их хүйтэрдэг, эсвэл их халдаг,  байгалийн эрс тэс уур амьсгалтай нутагт амьдардаг. Гэхдээ бурханы авралаар Хазарагийн ард түмний дунд зоригтой, боловсролтой, ард түмнээ гэсэн сэтгэлтэй  хүмүүс маш олон байна. Хазарагийн ард түмний төлөөлөл болсон  элит, эрдэм боловсролтой хүмүүс дэлхий даяар тарсан гэж болно. Америк, Европ, Австри, Австрали, Герман гэхчлэн олон оронд бий.  Тэр хүмүүс маань  Хазарагийн ард түмэндээ чадах  хэрээрээ дэм тус болж байна. Тухайлбал, одоо Монголд сурч байгаа, Хазарагийн анхны элч төлөөлөгчид болсон  оюутнууд маань ч  Монгол хэл сураад, Монголчуудын түүх,  соёл урлагийг судлаад Хазара Монголчууддаа сайн мэдээ хүргэх байх. Мөн Монголын Засгийн газар, Монголын ард түмэн Хазарагийн ард түмнийг  хүлээж авах байх.  Монгол нутагт ажиллах, бизнес эрхлэх, түр оршин сууж амьдрах боломж бид нарт олдох байх  гэж найдаж байна.

- 6-7 сая Хазара монголчууд бий гэсэн тоо байдаг. Энэ хэр бодитой тоо бол? 
- Дэлхий дээр Хазара гаралтай 8 сая  монголчууд байна гэж үздэг. Хүйтэн дайны үед, дотоодын тэмцлээс үүдсэн Иргэний дайны үеэр 1 сая Хазара Монгол хүн Пакистан руу дүрвэсэн. Мөн Кувейт, болон эргэн тойрны орнуудад цагаачилж гарсан,   дэлхийн олон оронд боловсрол эзэмшихээр явсан Хазарачууд байна. Ерөнхийдөө Афганистаны хүн амын 20 хувь буюу 8 сая Хазара Монгол байдаг гэсэн тоо бий. 

- Таныг  бас  нутгаасаа гарсан  Хазарачуудын нэг гэж ойлгож байна. Манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулаач?
- Миний нэрийг Казим Резай гэдэг. Архитекторч мэргэжилтэй. АНУ-ын Техас мужид ажиллаж, амьдардаг. Олон улсын импорт, экспортын худалдаа эрхэлдэг. Бизнесээ эрхлэхийн хажуугаар Хазарагийн ард түмэндээ туслахыг хүсдэг.  Афганистан дахь  төслүүдэд хөрөнгө оруулалт хийж, олон нийтийн ажил хийж Монголд суралцаж байгаа оюутнуудаа дэмждэг юм. Оюутнуудаа Монголд анх ирэхэд нь дэмжиж байсан. Одоо ч дэмжиж, урам зориг өгөөд явж байгаа юм.

- Тань шиг оюутнуудаа эргэж тойрдог хүмүүс өөр бий юү? 
- Сэтгэл зүрхнийхээ угаас хэлэхэд миний хувьд маш их баяртай байна. Над шиг олон хүн байгаа байх. Би буцаж очоод найз нартаа хэлнэ. Монгол ахан дүүс маань намайг Монголд буусан өдрөөс  эхлээд халуун дулаанаар хүлээж авч байна. Анх Монголд гурван Хазара Монгол оюутан ирж  МУИС –д орсон. Дараа нь  MIU сургуулиар дамжин 12 оуютан ирж, одоо 15-уулаа болоод байна. Тэгэхээр эдгээр оюутнуудыг дагаад, мөн миний өгөх мэдээллийг дагаад бүгдээрээ Монголд  ирж үзэхийг хүсэх байх. Тиймээс цаашдаа Монголчуудтайгаа хамтарч ажиллах, залуучуудаа  сургах, хоёр ард түмнийг хооронд нь шашин, урлаг, хэлээр нь ойртуулахын  төлөө бид зүтгэнээ.

- Та Ану хатны тухай жүжгийг үзэх гэж байгаа юм байна. Ану хатны талаар хэр мэдэх вэ?
- Үнэнийг хэлэхэд бид Ану хатны тухай мэдэхгүй ээ. Монгол хэлийг ойлгохгүй ч гэсэн Монголын түүхэнд мөнхөрсөн домогт Ану хатны тухай жүжгийг үзье. Урлагийн бүтээлээр дамжуулаад түүхийн нэг хэсгийг ойлгоё, мэдэж авъя гэж бодож байна. 

Бид Хазарагийн ард түмэндээ монголчуудын тухай аль болох сайн сайхан, олон мэдээлэл аваачих зорилготой байгаа юм. Тиймээс түүхийн холбогдолтой энэ жүжгийг үзэж байна.

- Танд баярлалаа. Монголд дахин ирээрэй. 

http://www.mglradio.com/newforum/index.php?document_srl=738202

Hazara Mongolian Global Initiative

Goals Hazara Mongolian Global Initiative network that creates and strengthens partnerships between Mongolian and Hazara communities. We strive to build global networking at the each level, promote Mongolian Hazara Cultural heritage , historical Linkage . Hazara Mongolian Global Initiative is a leader for local community development and volunteer action. We motivate and empower , Hazara Mongolian people, community groups , business leaders to conduct long-term brotherhood programs. We believe that HMGI involve two-way communication and should mutually benefit both communities. Our goals are to: Develop municipal relationship between Mongolian & Hazara community, co Provide opportunities for Hazaras and Mongolians to experience and explore each others cultures through long-term community partnerships. http://hazarachangezi.blogspot.com/  mailto:hazaramongolgi@groups.facebook.com%3C-----&gt<-----&gt;

Хазара болон Монголчуудын Глобал Санаачлага нь дэлхийн өнцөг булан бүрт амьдран суугаа монгол үндэстэнүүд , хазара монголчуудын хооронд бодит харилцаа холбоо үүсгэх зорилготой.

Бид энэхүү дэлхий нийтийн сүлжээг хувь хүмүүс, байгууллага, олон нийт , орон нутаг, бүс нутаг гэх мэт бүх шатанд Хазара Монголчуудын өв соёл, түүхийн ач холбогдлыг танилцуулах мэдээлэлийн гүүр болж өгөх энэхүү санаачлагийг дэмжигч тухай олон нийтэд тэргүүлэх төсөл хөтөлбөр боловсруулах, тэднийг дэмжих , үүнд энэ харилцааг хөдөлгөгч хувь хүмүүс ,олон нийтийн төлөөлөл , бизнэс ажил хэрэгч хүмүүсийн хооронд урт хугацааны ах дүүгийн харилцааг тогтоох үндсэн зорилттой. ХМС нь хазара болон монголчуудын хувьд тэгш эрхтэй харилцан мэдээлэлийг солилцож хоёр талын олон нийтэд үр дүнгээ үзүүлж байх үндсэн нөxцөлийг бүрдүүлэх зорилготой ажиллаж байна. hazaramongolgi@groups.facebook.com



اهداف هزاره مغولی شبکه جهانی است که طرح ایجاد و تقویت همکاری بین مغولی هزاره ها و جوامع. ما در تلاش برای ساخت شبکه جهانی در هر سطح، ترویج مغولی هزاره ها میراث فرهنگی، ارتباط پیش تاریخی است. هزاره ها مغولی طرح جهانی یک رهبر برای توسعه جامعه محلی و اقدام های داوطلبانه است. ما انگیزه و توانمند سازی، مردم هزاره مغولی، گروه های اجتماعی، رهبران تجاری برای انجام برنامه های بلند مدت برادری. ما باور داریم که HMGI شامل ارتباط دو طرفه و متقابل به نفع هر دو باید جوامع. اهداف ما عبارتند از : توسعه ارتباط بین شهری مغولی و جامعه هزاره، شرکت فراهم می کند که فرصت هایی برای هزاره Mongolians و به تجربه و کشف هر یک از فرهنگ های دیگران از طریق مشارکت جامعه در دراز مدت است. http://hazarachangezi.blogspot.com hazaramongolgi@groups.facebook.com<------->

Mål Hazara mongoliska Global Initiative nätverk som skapar och förstärker partnerskap mellan mongoliska och hazarer samhällen. Vi strävar efter att bygga globala nätverk på varje nivå, främja mongoliska Hazara Kulturarvet, historiska samband. Hazara mongoliska Global Initiative är en ledare för utveckling av lokalsamhället och frivilliga insatser. Vi motivera och inspirera, hazarer mongoliska folk, informella grupper, företagsledare att bedriva långsiktig broderskap program. Vi tror att HMGI innebära tvåvägskommunikation och bör ömsesidigt gagn för båda befolkningsgrupperna. Våra mål är att: utveckla den kommunala sambandet mellan mongoliska och hazarer gemenskap, samarbete Ge möjligheter för hazarerna och mongoler att uppleva och utforska varandras kulturer genom gemenskapens långsiktiga partnerskap. http://hazarachangezi.blogspot.com/hazaramongolgi@groups.facebook.com

Хазара Монгол Санаачлага

Монголчууд Хазара нартай  Ах дүүс болох  тухай

Анх Хамаг Монгол сэтгүүл дээр Монгол Гарал үүсэлтэй Хазара Ахан дүүсийн талаар өнөөдрийн бодит байдалыг өгүүлсэн цуврал нийтлэлийг олж уншсанаар  гээгдсэн гэж болох хамаатануудаа олж уулзах , ярилцах өөрсдийн ижил төсөөтөи байдлыг мэдэх , бусад сонирхож байгаа хүмүүсийг хооронд нь холбож өгөх олон ажлууд сэдсэний нэгээхэн хэсэг Хазара Монгол Санаачлага билээ.

Өдөр ирэх тутам дэлхийн өнцөг булан бүрд Хазара болон Монголчууд хоорондоо танилцан нөхөрлөх  санаачлагууд  нэмэгдэж байгаад би бахархалтай байна.
Монгол, Хазара  хүмүүсийг холбох хувийн санаачлагуудын нэгэн хэсэг нь гадаад орнуудадад байгаа монголчууд хазара нарыг хооронд нь холбож өгөх гарцыг нээж өгөх явдал юм . Монгол Хазара хүмүүсийн хоорон дахь энэ харилцаа нь Монгол, Хазара  хүмүүс бие биетэйгээ шууд холбогдон харилцаа үүсгэдгийн нэг сайхан жишээ юм.

Даринчулууны Бямбахуу миний бие  энэхүү  санаачлагаар Монголчууд хэрхэн бусад орнуудад амьдраж буй  Хазара нартай  харилцаа холбоо тогтоож болох талаар мэдээлийг хүргэж байгаадаа таатай байна. Миний зүгээс Хазара болон Монголчууд харилцаа тогтоох, эсвэл ийм харилцааг хөгжүүлэхэд өөрийн зүгээс бололцоотой бүх арга замыг эрэлхийлж байна.. Харин Хазара нартай танилцах харилцаа тогтоох санаачлага гаргасан Монгол хүмүүсд дэмжлэг болох үүднээс энэхүү блогоороо мэдээлэл бэлтгэж хүргэдэг.

Доорхи улсуудад амьдран суугаа Хазара Ахан дүүсээ Монголчуудтайгаа холбож өгөхөд бэлэн байна.

Австрали
Америкийн Нэгдсэн Улс
Афганистан
Дани
Иран
Канад
Монгол
Норвеги
Их Британи
Пакистан
Турк
Швед


Хэрвээ та дээрх орнуудад амьдран суугаа Монгол Гаралтай Хазара нартай холбогдохыг хүсвэл миний  и-мэйл хаягаар шууд хандана уу.

Монгол туургач номнолын концепци

Єнєєдєр монгол vндэстний дийлэнх хэсэг хилийн чанадад оршин буй учир, Монгол Улсынхувьд монгол туургач (панмонголист) бодлого эн тэргvvний ач холбогдолтой байх учиртай. Монгол туургатны нэгдэл нягтрал нь монгол улс vндэстний оршин тогтнох хамгийн чухал нєхцлvvдийн нэг мєн. Тиймээс, Монгол Улс “Монгол туургач номнол”-той (доктрина) болох зайлшгvй шаардлагатай. Номнолд дараахь санаанууд тусгагдваас зохилтой:

1. Монгол Улсын тєрийн “Монгол туургач номнол” тусгай хуулиуд, хєтєлбєрvvдээр хэрэгжинэ.

2. Монгол туургатны угсаатны бvлгийнхнийг нэг туургатай, угсаатай, ашиг сонирхолтой гэдгээ мэдэрдэг, байршлаар юм уу, угсаатны бvлгээр тодотгосон Монгол гэдэг нэгдмэл нэршилтэй болгохын тєлєє vйл ажиллагаа явуулна.

3. Бvх монгол туургатантай улс тєр, соёл, мэдээлэл, эдийн засаг, бизнес, хvмvvнлиг, эрхзvй, боловсрол, шинжлэх ухаан, мэргэшилт, дипломат харилцаа, шашны зэрэг салбаруудад єргєнєєр хамтран ажиллаж, идэвхтэй солилцоо явуулна.

4. Дээрх хамтын ажиллагаа, солилцоонд оролцож буй гадаадын монгол туургатан бvтэц, иргэдийг бусад гадаадын бvтэц, иргэдээс онцгойлон vзэж, тєрєл бvрийн дэмжлэг, хєнгєлєлт vзvvлнэ, оролцож буй Монгол Улсын бvтэц, иргэдэд ч тусгай дэмжлэг, хєнгєлєлт vзvvлнэ.

5. Монгол туургатны vндэсний эрх чєлєєний хєдєлгєєн, аливаа шударга тэмцлийг дэмжинэ.

6. Монгол туургатан гадаадын иргэдийг Монгол Улсад нvvлгэн ирvvлж, уугуул болгох уугуулшууллын vйл ажиллагааг явуулна.

7. Монгол туургатан гадаадын иргэдийг Монгол Улсын дан буюу давхар иргэншилтэй болгох элэгшvvллийн vйл ажиллагааг явуулна.

8. Монгол туургатныг мєхєєх зорилготой vйлдэгдэж байсан геноцидийг (хvй тєрєлгvйтгэл) хvлээн зєвшєєрvvлэх, таниулах vйл ажиллагааг явуулна.

9. Монгол Улсад асар их хэтийн тєлвийг авчрах ашигт малтмалын зєв зvйтэй эзэмшилтээс монгол туургач бодлогыг санхvvжvvлэхэд анхаарна.

10. Монгол туургатан олноор амьдардаг улсуудтай монгол туургач бодлогын vvднээс єргєнєєр хамтарч ажиллана.

11. Монгол туургач бодлогыг хэрэгжvvлэхэд НVБ, улсуудын засгийн газрууд, холбогдох байгууллагуудаас тусламж авах тал дээр идэвх санаачлагатай ажиллана.

12. Монгол туургач бодлогыг хэрэгжvvлэх Монгол туургатны газрыг, сайд тэргvvнтэйгээр байгуулна.

13. Монгол туургатны хамтын ажиллагааны зохицуулах тєв хэмээх монгол туургатан дундын засгийн газар-тєрийн бус байгууллагын холимог бvтэцтэй байгууллагыг байгуулах, vр нєлєєт vйл ажиллагаатай болгохын тєлєє ажиллана.

14. Монгол туургатны тулгамдсан асуудлыг хэлэлцэх Монгол туургатны хуралдай (конгресс) хэмээх арга хэмжээг тогтмол зохион байгуулж байна.

15. Монгол туургатны засгийн газар, тєрийн захиргаа, vндэсний байгууллага бvрийг нэгээс салаалсан, єєрийн гэсэн онцлогтой, нэгдмэл монгол туургач номнолтой болгохын тєлєє vйл ажиллагаа явуулна.

16. Монгол туургач бодлогын ач тусыг Монгол Улсын ард тvмэн, нийт монгол туургатан, дэлхий даяарт таниулах єргєн сурталчилгааг зохион байгуулна.

Концепцийн зохиогч Ч.Мєнхбаяр

2007.10.19

Жич: Уг номнолын тєслийг концепцийн зохиогч боловсруулж буй.

http://moenhbayar.blogspot.com/2007/10/blog-post_6849.html

Геноцидийн тухай (Хуулийн тєсєл)

Saturday, October 20, 2007

Монгол Улсын Хууль

200... оны ... сарын ...-ны єдєр Улаанбаатар хот

Геноцидийн тухай

(Хуулийн тєсєл)

1 дvгээр бvлэг. Нийтлэг vндэслэл

1-р зvйл. Монгол Улс монгол туургатны геноцидийг хvлээн зєвшєєрєх,

зєвшєєрvvлэх эрх

Хvн амын олонхи нь монгол угсаатнаас бvрдсэн улсын хувьд; Монгол Улсын болон олон улсын эрхзvйн тогтолцооны хэм хэмжээний хvрээнд багтсан эрхvvдийн дагуу Монгол Улс нь дэлхийн монгол туургатны эсрэг геноцидийг (цаашид геноцид гэх) хvлээн зєвшєєрєх, зєвшєєрvvлэх, энэхvv геноцидийн vнэнийг таниулах эрхтэй.

2-р зvйл. Геноцидийн тухай хуулийг хэрэгжvvлэхийн ач холбогдол

Геноцидийн хуулийг хэрэгжvvлснээр:

1. Дахин монгол туургатны эсрэг, хvн тєрєлхтний эсрэг энэхvv гэмт хэрэг гарахаас сэргийлэхэд тус дєхєм vзvvлнэ.

2. Монгол туургатны нэгдэл нягтрал бэхжиж, тvргэснэ.

3. Нийт монгол туургатны тєлєєлєгчдийн єєрсдийгєє монгол туургад хамруулан ухамсарлах тvвшин дээшилнэ.

4. Геноцид явагдсан улс орнуудтай бvрэн ойлголцох, эвлэрэлцэх, найрамдалтайгаар зэрэгцэн оршиход тvлхэц гарах болно.

2 дугаар бvлэг. Монгол туургатны эсрэг геноцидийг хvлээн зєвшєєрєх, зєвшєєрvvлэх, vнэнийг нь таниулах

3-р зvйл. Геноцидийг хvлээн зєвшєєрєх, зєвшєєрvvлэх, vнэнийг нь таниулахад чиглэсэн арга хэмжээнvvд

1. XX зуунд монгол туургатанд нэгдэх нягтрах зvй ёсны хандлага, эрмэлзэл буй болсныг улс тєрийн атгаг зорилгынхоо vvднээс таслан зогсоох гэж хvн тєрєлхтний эсрэг гэмт хэрэг vйлдсэн сталинист дэглэм, “соёлын хувьсгалчид”:

1/ БНМАУ, БНТУ, мєн Буриад, Халимаг, Євєр Монгол зэрэг бvс нутгуудад, монгол туургад хамрагдах эх оронч, сэхээтэн, соёлын болон шашны зvтгэлтэн, язгууртан, чинээлэг ард, энгийн номхон иргэдийг олон мянгаар алж хядаж, vндэсний хэл соёл, тєр, vзэл, эдийн засгийг нь устган сєнєєхийг чармайсан, зарим бvс нутагт vндэсний нэр (этноним)-ийг нь ч мартуулахыг оролдсон;

2/ Буриадын автономит улсын нутаг дэвсгэрийг 5 хэсэг болгон салгаж, vндэсний нэгдмэл байдлыг алдагдуулсан;

3/ Халимагийн ард тvмнийг Сибирь, Дундад Азид тараан цєлж, угсаатных нь хувьд мєхлийн ирмэгт аваачсан юм.

Монгол туургатныг устгах нэгэн зорилготойгоор vйлдэж байсан, хvн тєрєлхтний эсрэг эдгээр гэмт хэргvvдийг Монгол Улсын УИХ энэхvv хуулиараа монгол туургатны эсрэг геноцид гэж хvлээн зєвшєєрч, тодорхойлж байна.

2. Монгол Улсын Засгийн газар энэхvv геноцидийг НVБ, олон улсын байгууллагууд, улсуудын засгийн газрууд, холбогдох ТББ-уудаар хvлээн зєвшєєрvvлэхийн тєлєє чармайн ажиллана.

3. Энэхvv хуулиар єнєєгийн ямар нэг улс, ард тvмэн, засгийн газрыг буруутган яллахгvй.

4. Монгол туургатны эсрэг геноцидийг хvлээн зєвшєєрч, сєрєг vр дагаврыг нь арилгахад туслах эрмэлзэлтэй гадаадын засгийн газар, байгууллага, зvтгэлтэнтэй Монгол Улс идэвхтэй хамтран ажиллана.

5. Энэхvv геноцидийн vнэнийг таниулахын тулд засгийн газар:

1/ Бvх шатны сургуулийн сургалтаар геноцидийн тухай мэдэгдэхvvн олгохыг зайлшгvй vvрэг болгоно;

2/ Улс тєрийн хэлмэгдэгчдийн дурсгалыг хvндэтгэх єдрийг Монгол туургатны эсрэг геноцидэд хэлмэгдэгчдийн дурсгалыг хvндэтгэх єдєр (Геноцидийн єдєр) болгон тэмдэглэнэ.

3/ Энэхvv єдєр геноцидийн vнэнийг таниулсан нийтлэл, нэвтрvvлгийг тvгээхийг бvх хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд vvрэг болгоно.

4/ Геноцидийн асуудлыг судлах, таниулах ажлыг зохион байгуулна, дэмжинэ.

5/ Геноцидэд хэлмэгдэгчдийн музей байгуулах, хєшєє босгох, бусад арга хэлбэрээр дурсгалыг нь хvндэтгэх арга хэмжээ авна.

6. Монгол туургатны бусад засгийн газар, тєрийн захиргаа, vндэсний байгууллагуудтай геноцидийн талаар нэгдмэл бодлоготой vйл ажиллагаа явуулахыг эрмэлзэнэ.

7. Геноцидэд хэлмэгдэгчдийн дурсгалыг гутаан доромжилсон этгээдэд эрvvгийн хариуцлага хvлээлгэнэ.

3 дугаар бvлэг. Хууль хvчин тєгєлдєр болох

Энэхvv хууль нийтлэгдсэн єдрєєсєє эхлэн хvчин тєгєлдєр болно.

УИХ-ын дарга ……………………….

Хуулийн тєслийг зохиогч Ч.Мєнхбаяр

2007.10.17

http://moenhbayar.blogspot.com/2007/10/blog-post_4870.html

Элэгшvvллийн тухай Монгол Улсын Хууль

Saturday, October 20, 2007

Монгол Улсын Хууль

200... оны сарын ...-ны єдєр Улаанбаатар хот

Элэгшvvллийн тухай

(Хуулийн концепци-тєсєл)

1 дvгээр бvлэг. Нийтлэг vндэслэл

1-р зvйл. Монгол Улс бvх монгол угсаатныг єєрийн болгож, элэгшvvлэх эрх

Хvн амын олонхи нь монгол угсаатнаас бvрдсэн улсын хувьд; Монгол Улсын Vндсэн хууль ба бусад хуулиуд, Монгол Улс нэгдэн орсон олон улсын гэрээ, пакт, конвенци зэрэг баримт бичгvvд, Монгол Улсын нутагт хvлээн зєвшєєрєгдсєн олон улсын эрхзvйн тогтолцооны хэм хэмжээний хvрээнд багтсан эрхvvдийн дагуу Монгол Улс нь дэлхийн бvх монгол угсаатны тvvхэн эх орон, гал голомт болох, тvvний vндсэн дээр гадаадын бvх монгол угсаатан харъяатыг дан болон давхар иргэншлийн зарчмаар єєрийн улсын иргэн болгох эрхтэй. Энэхvv явцыг элэгшvvлэл гэнэ.

2 дугаар зvйл. Элэгшvvллийн тухай хуулийг хэрэгжvvлэхийн ач холбогдол

Элэгшvvллийн хуулийг хэрэгжvvлснээр Монгол Улсын:

1. Vндсэн, уугуул хvн ам болох монголчуудын:

1/ Зуу зуун жилийн турш эрхэмлэн дээдэлж явсан элэг нэгтнээрээ нэгдэн нийлэх, Их Монгол улсаа байгуулах тvvхэн шударга vзэл санаа хэрэгжиж эхэлнэ;

2/ Бvх vзvvлэлтээр уналтад хvрсэн байдлыг арилгаж, угсаатны хувьд аврах, шинэчлэх, сэргээн мандуулах хэтийн тєлєв нээгдэнэ;

3/ Бусад улсад амьдарч буй элэг нэгтнvvдийнхээ эрхийг хамгаалан тэтгэх vvргээ биелvvлэхэд дорвитой ахиц гарна;

2. Хилийн чанадын монголчуудын:

1/ Хvний эрх, ашиг сонирхол хамгаалагдахад тvлхэц гарна;

2/ Сэтгэлзvй нийт монгол туургатан, Монгол улс руу ойртоно.

3. Улс зонхилох ард тvмнээ аль болох бvрэн дvvрэн харъяалах эрмэлзэл ихээхэн хангагдана.

4. Тусгаар тогтнол, аюулгvй байдал бэхжинэ;

5. Геополитик, стратегийн нєхцєл сайжирна;

6. Хєрш болон бусад улсуудтай тогтоосон найрамдалт харилцааг хєгжvvлэхэд тустай;

7. Нийгэм эрvvлжиж, ардчилал, шударга ёс, хvнлэг энэрэнгvйн vнэ цэнэт зvйлсийг тєлєвшvvлэхэд дэвшил ирнэ;

8. Оюун, эдийн засаг, соёл, батлан хамгаалах, оршихуйн потенциал єснє;

9. Хvн амын єсєлт эрс буурсан, хvн ам бага, хvн амын гадаад дотоод эрс шилжилт хєдєлгєєн зэрэг демографийн таагvй байдлын vр дагаврыг арилгана;

10. Газар нутгийн эзэмшигдэх тvвшин дээшлэнэ, суурьшил нутагшил жигдэрнэ;

11. Эдийн засгийн:

1/ Ашигт малтмалын нєєцєє vр нєлєєтэй, бvрэн дvvрэн эзэмших боломжууд нээгдэнэ;

2/ Хєгжил эрчимжинэ, зах зээл тэлнэ, далайц ихэснэ;

3/ Бvтэц сайжирна; гол салбарууд болох уул уурхай ард тvмний эрх ашигт vйлчилдэг болно, vйлдвэрлэл, газар тариалан сэргэнэ, мал аж ахуй шинэчлэгдэнэ, vйлчилгээ єргєжин тэлнэ.

4/ Мэргэшсэн боловсон хvчин, чадварлаг ажиллах хvчний архаг дутагдалыг багасгана.

12. Давхар иргэншлийн зарчмыг улс vндэстэнд хэтийн тєлєвтэйгээр ашиглах боломж нээгдэнэ.

3 дугаар зvйл. Энэ хуулийг тогтоох хуулийн vндэслэл

“Монгол Улсын иргэний харьяалал хийгээд харьяат болох, харьяатаас гарах vндэслэл, журмыг гагцхvv хуулиар тогтооно” гэсэн Монгол Улсын Vндсэн хуулийн II бvлгийн 15-р зvйлийн 1-д заасны дагуу энэхvv хууль тогтоогдож байна.

4 дvгээр зvйл. Хуулийн зорилт

Энэ хуулийн зорилт нь элэгшигчийн эрх хэмжээг олгох, элэгшигчийг Монгол Улсын харъяат болгохтой холбогдсон эрхзvйн орчныг зохицуулахад оршино.

2 дугаар бvлэг. Элэгшигчид горилогч, элэгшигч

5 дугаар зvйл. Элэгшигч болох эрх

Энэ хуульд монгол угсаатан гэж тодорхойлогдсон угсаатны бvлэгт хамаарагддаг, энэхvv хуулийн шаардлагыг хангах гадаадын харъяат нь элэгшигч болох эрхтэй.

6 дугаар зvйл. Элэгшигчид горилогч

Насанд хvрсэн, хуулийн хариуцлага хvлээх чадвартай; монгол угсаатан буюу: монгол хэлтэн угсаатны бvлэг, тvрэг хэлтэн-монгол угсаат болох тува, алтай, сарт халимаг, перс хэлтэн-монгол угсаат болох хазар угсаатны бvлэгт хамаарах; дан буюу давхар иргэншлийн зарчмаар Монгол Улсын иргэн болохыг хvсэгч; энэ хуульд заасны дагуу бичсэн єргєдєл, бvрдvvлсэн горилогчийн бичиг баримтыг зохих байгууллагад єгснєєр хvсэлтээ илэрхийлсэн; Монгол Улсын иргэн болоогvй байгаа гадаадын иргэнийг эгэлшигчид горилогч (цаашид горилогч гэх) гэнэ.

7 дугаар зvйл. Элэгшигч

Элэгшигчийн эрх хэмжээтэй болсон горилогчийг элэгшигч гэнэ.

3 дугаар бvлэг. Элэгшигчийн эрх, vvрэг

8 дугаар зvйл. Элэгшигчийн эрх, vvрэг

1. Монгол Улсын Vндсэн хууль ба бусад хуулиуд, Монгол Улс нэгдэн орсон олон улсын гэрээ, пакт, конвенци зэрэг баримт бичгvvд, Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хvлээн зєвшєєрєгдсєн олон улсын эрхзvйн хэм хэмжээнд тусгагдсан бvх эрх, vvрэгт (цаашид зохих эрх vvрэг гэх) Монгол Улсад байнга оршин суугч, Монгол Улсын дан иргэншилт элэгшигч хамрагдана.

2. Монгол Улсад байнга оршин суудаггvй, Монгол Улсын дан иргэншилт элэгшигч Монгол улсын эрхзvйн хувьд гадаадад байнга оршин суугч иргэн гэж тооцогдож, зохих эрх vvрэгт хамрагдана.

3. Монгол улсын давхар иргэншилт элэгшигч тус улсын тєрийн албыг хаах, сонгуульд єрсєлдєхєєс бусад зохих эрх, vvрэгт хамрагдана.

4. Монгол Улсад байнга оршин суудаг бус, Монгол Улсын давхар иргэншилт элэгшигч давхар иргэн нь болох єєр улсад байнга оршин суугаа бол тус улсынхаа зохих эрх vvрэгт хамрагдана. Хоёр улсын зохих ижил эрх, vvрэгт ямар ч нєхцєлд давхардуулан хамрагдахгvй.

5. Монгол Улсын давхар иргэншилт элэгшигч гуравдагч оронд байгаа бол гадаадад буй Монгол Улсын иргэний хувьд зохих эрх, vvргийн орчинд хамрагдах эсэхээ єєрєє шийднэ.

6. Монгол Улсын давхар иргэншилт элэгшигч иргэн нь болох нэг улсад цэргийн алба хаасан бол, иргэн нь болох нєгєє улсад цэргийн алба хаахгvй.

4 дvгээр бvлэг. Элэгшигч болгох журам

9 дvгээр зvйл. Горилогчийн бичиг баримтыг бvрдvvлэх

1. Горилогч болохын тулд, энэ хуулийн 2-р бvлгийн 6-р зvйлийн шаардлагад нийцсэн гадаадын харъяат юуны ємнє горилогчийн єргєдєл гаргаж, эгэлшигч болоход шаардлагатай бичиг баримтыг бvрдvvлэн (цаашид горилогчийн бичиг баримт гэх) илгээх учиртай.

2. Горилогчийн бичиг баримтаа хууль ёсоор бvрдvvлсэн бол Монгол Улсын дипломат тєлєєлєгч рvv юм уу, Харъяатын асуудлыг хариуцсан тєв (цаашид ХАХТ гэх) байгууллага руу илгээнэ.

10 дугаар зvйл. Горилогчийн бvрдvvлэх бичиг баримтын бvрэлдэхvvн

Горилогч дараахь бичиг баримтуудыг бvрдvvлнэ:

1. Тусгай электрон маягтыг хэвлээд, гараар бєглєж гаргасан горилогчийн єргєдєл;

2. Горилогчийн паспорт, тєрсний гэрчилгээний хуулбар, горилогчийн болон тvvний гэр бvлийн бvх гишvvний 2 хувь цээж зураг;

3. Горилогч болон тvvний эхнэр/нєхрийн монгол угсаатайг нотлох харьяалагч улсынх нь засаг захиргааны байгууллагуудаас олгосон баримт бичгvvдийн хуулбар, хэрэв тийм баримт бичигтэй байх боломжгvй бол засаг захиргааны байгууллагын тодорхойлолт, эсвэл vндэсний чанартай байгууллагын тодорхойлолт (Монгол Улсын харьяат байсан бол монгол угсаатайг нотолсон Монгол Улсын баримт бичгvvдийн хуулбарыг хавсаргаж болно);

4. Эхнэр/нєхєр, насанд хvрээгvй хvvхдийн горилогчид албан ёсны хамааралтай болохыг баталсан бичиг баримтын хуулбар;

5. Горилогчийн гурван vеийн намтар;

6. Эрvvл мэндийн хувьд хvн амд онц аюулгvйг нотолсон, гэр бvлийн бvх гишvvдийн тухайд гаргасан зохих эмнэлгийн байгууллагын тодорхойлолт;

7. Єєрийн болон гэр бvлийн гишvvдийн хувьд ял шалгаж гаргасан цагдаагийн байгууллагын тодорхойлолт;

8. Насанд хvрээгvй хvvхдийн харъяаллын талаар эх эцгийнх нь юм уу, хууль ёсны асрагч халамжлагчдынх нь зєвшилцсєн бичиг (Хэрэв хvvхэд хагас єнчин юм уу, нэг асран халамжлагчийн ивээлд байдаг бол зєвшилцсєн бичиг шаардлагагvй);

9. Горилогч, тvvний эхнэр/нєхєр Монгол Улсын хуулийн дагуу Монгол Улсаас тэтгэвэр авах хvсэлтэй бол харъяалагдагч улсаасаа тэтгэвэр авч байснаа юм уу, уг улсдаа ажиллаж байснаа нотлох баримт бичгийн хуулбар;

10. Горилогч, тvvний эхнэр/нєхєр, хvvхэд Монгол Улсын хуулийн дагуу Монгол Улсаас тэтгэмж авах бол харъяалагдагч улсаасаа тэтгэмж авч байснаа нотлох баримт бичгийн хуулбар.

11 дvгээр зvйл. Нэмэлт материал

1. Монгол хэлийг эзэмших хангалттай боломж бvхий, Монгол Улсад хууль бус цагаачид нь ноцтой сєрєг асуудал vvсгэж буй улсын монгол угсаат иргэн горилогч Монгол Улсын дипломат тєлєєлєгч юм уу, эрх бvхий ажилтанд амаар єгсєн монгол хэлний шvvлгийн дvн, мєн тэрхvv тєлєєлєгч, ажилтны хяналтын дор бичгээр єгсєн монгол хэлний шалгалтын материалыг горилогчийн бичиг баримтууддаа хавсаргана.

2. Тийм улсын иргэн горилогчийн монгол угсааг тодорхойлоход эргэлзээ тєрєхvйц тохиолдолд, тэрхvv тєлєєлєгч, ажилтны хяналтын дор, нvvр-гавал судлалын дvгнэлт гаргахад зориулсан фото зургийг авахуулж, горилогчийн бичиг баримтдаа хавсаргана.

12 дугаар зvйл. Горилогчийн бичиг баримтад тавигдах шаардлага

Дээрх баримтууд монгол, англи, орос хэлний нэгээр vйлдэгдэж, албан баримт бичгийн хуулбарууд нотариатаар баталгаажсан байна. Баримт єєр хэлээр vйлдэгдсэн бол нотариатаар баталгаажсан, дээрх хэлнvvдийн нэг рvv орчуулагдсан эхийг хамт хавсаргана.

13 дугаар зvйл. Горилогчийн бичиг баримтын vндсэн дээр шийдвэр гаргах

1. Горилогчийн бичиг баримтыг Монгол Улсын дипломат тєлєєлєгч, хариуцлагатай ажилтан юм уу, ХАХТ байгууллага хvлээн авснаас хойш 3 сарын дотор элэгшигчийн эрх хэмжээг олгох эсэх асуудлыг шийдвэрлэж, албан ёсны хариуг єгнє.

2. Албан ёсны хариуг єгєхдєє хуулийн шаардлагыг хангаж, элэгшигч болсон хvнд иргэний паспорт (эсвэл vнэмлэх), элэгшигчийн гэрчилгээг нь хамт илгээнэ. Элэгшигч болоогvй хvнд албан ёсны хариуг горилогчийн бичиг баримтынх нь хамтаар илгээнэ.

3. Дээрх 3 сарын хугацаанд горилогчтой холбогдолтой мэдээллийг ХАХТ байгууллага хянан vзэх, бvртгэлжvvлэх, Тагнуулын Ерєнхий Газар шалгах ажлыг хийнэ.

14 дvгээр зvйл. Элэгшигчийн эрх хэмжээг олгохоос татгалзах vндэслэл

Хэрэв горилогч:

1. Монгол угсаа нь нотлогдоогvй;

2. Горилогчийн бичиг баримтаа хуулийн шаардлага хангахуйц хэмжээнд бvрдvvлж єгєєгvй;

3. Ял эдэлж байгаа, гэмт хэрэгт холбогдоод байгаа, эрvvгийн хэргээр эрэн сурвалжлагдаж буй, давтан юм уу хvнд гэмт хэргээр яллагдаж байсан;

4. Монгол Улсын vндэсний аюулгvй байдал, язгуур эрх ашгийн эсрэг vйл ажиллагаа явуулж байсан буюу явуулж байгаа бол;

5. Гоц халдварт євчин бvхий, наркологийн архаг хамааралтай, хуулийн хариуцлага хvлээж чадахгvйд хvргэсэн сэтгэл мэдрэлийн эмгэгтэй;

6. Монгол Улсын нутаг дэвсгэрээс албадан гаргаснаас хойш 5 жил єнгєрєєгvй;

7. Жилийн Монгол Улсын элэгшигчийн квотоос хэтэрсэн бол энэхvv vндэслэлvvдээр Монгол Улсын элэгшигчийн эрх хэмжээг олгохоос татгалзана.

15 дугаар зvйл. Монгол Улсын элэгшигчийн квот

1. Энэ хууль vйлчилж эхэлсэн оноос эхлэн элэгшигчийн жил бvрийн квотыг Монгол Улсын Засгийн газар (цаашид ЗГ гэх) тогтооно.

2. Квот тогтоогдсон жилдээ л хvчинтэй бєгєєд дараагийн он руу шилжихгvй.

3. Угсаатны хувьд холимог гэр бvлтэй элэгшигчийн хувьд л квот тогтоогдох бєгєєд, уг квот нь жилд монгол угсаатан олноор амьдардаг БНХАУ, ОХУ, БНАфгУ-аас тус бvр 100 гэр бvл, бусад улсаас нийт 100 гэр бvлээс илvvгvй байхаар тогтоогдоно.

16 дугаар зvйл. Элэгшигчийн эрх хэмжээ, элэгшигчийн гэрчилгээ

1. Элэгшигчийн гэрчилгээ нь горилогчийг элэгшигчийн эрх хэмжээнд хамруулсан баримт бичиг байна.

2. Элэгшигчийн эрх хэмжээ гэдэг нь горилогч Монгол Улсын иргэн болох, МУХО эрх, vvргээр хангагдах эрхтэй болохыг хэлнэ.

3. Элэгшигчийн эрх хэмжээ горилогч элэгшигчийн гэрчилгээг авсан єдрєєс эхэлж, хугацаагvй vйлчилнэ.

5 дугаар бvлэг. Элэгшигчийн эрх хэмжээг хvчингvй болгох

17 дугаар зvйл. Элэгшигчийн эрх хэмжээг хvчингvй болгох

1. Насанд хvрсэн элэгшигчийн иргэншил, элэгшигчийн гэрчилгээг хvчингvйд тооцох замаар элэгшигчийн эрх хэмжээг хvчингvй болгох бєгєєд:

1/ Хууль бусаар элэгшигч болсон;

2/ Монгол угсаагvй гэдэг нь нотлогдсон;

3/ Элэгшигч болсон хойноо Монгол Улсын vндэсний аюулгvй байдал, язгуур эрх ашгийн эсрэг vйл ажиллагаа явуулах;

4/ Элэгшигч эрх хэмжээгээ хvчингvй болгох хvсэлт тавих;

5/ Элэгшигч нас барах тохиолдлуудад элэгшигчийн эрх хэмжээг хvчингvй болгоно.

2. Элэгшигчийн эрх хэмжээгээ алдсан этгээд хууль бус цагаач гэж тооцогдоно.

6 дугаар бvлэг. Монгол Улс давхар иргэншлийн тухай гэрээг бусад улстай байгуулах

18 дугаар зvйл. Монгол Улс давхар иргэншлийн тухай гэрээг бусад улстай байгуулах зарчмууд

Тухайн гэрээг (цаашид гэрээ гэх) байгуулахдаа:

1. Энэхvv хуулийг мєрдлєг болгоно;

2. Гэрээнд оролцогч улсууд давамгайлах vндэстнийхээ хилийн чанадад буй тєлєєлєгчдийг давхар иргэншлийн зарчмаар єєрийн иргэн болгох харилцан тэгш vндэслэлийг Монгол Улсын талаас санал болгоно.

3. Монгол угсаатан гадаадын иргэдийг аль болох олноор, монгол туургатан бус гадаадын иргэдийг аль болох цєєнєєр єєрийн иргэн болгох, монгол угсаатан єєрийн иргэнийг аль болох цєєнєєр гадаадын иргэн болгох зарчмуудыг Монгол Улс гэрээ байгуулахдаа мєрдлєг болгоно.

4. Хууль бус цагаачид нь Монгол Улсад ноцтой сєрєг асуудал vvсгэж байгаа улстай гэрээг байгуулахаас тvдгэлзэнэ.

7 дугаар бvлэг. Хууль хvчин тєгєлдєр болох

Энэхvv хууль нийтлэгдсэн єдрєєсєє эхлэн хvчин тєгєлдєр болно.

УИХ-ын дарга …………………………..

Хуулийн тєслийг зохиогч Ч.Мєнхбаяр

2007.10.14
http://moenhbayar.blogspot.com/2007/10/blog-post_20.html

Зовж зүдэрсэн хазарууд түүхэн эх орон Монголдоо амьдаръя гэж хүсэлтээ тавьдаг

Зовж зүдэрсэн хазарууд түүхэн эх орон Монголдоо амьдаръя гэж хүсэлтээ тавьдаг

Хазара Болд хэмээн алдаршсан үндэстний үзэлт анд-ахтайгаа уулзан хөөрөлдлөө. 1994-95 онд Б.Сэргэлэн бид хэд Чечений дайныг эсэргүүцэн гудамжны акци зохион байгуулж байхдаа танилцсанаас хойш олон жил өнгөрчээ. Саяхан бид хэд ТВ5 руу дайран орж, үндэстнийхээ тухай ярина гээд үймүүлээд авцгаасан...


-Та Хазара гэсэн “цолтой” болсон хүн. Хазааруудыг монгол гэж баттай итгэж үнэмшиж явдаг болохоор чинь л тэгсэн байх даа.
-Тэд Монголчууд байлгүй яах вэ. Би тэднийгээ олон жил судлаад итгэл үнэмшилтэй болсон юм…
Нэг сонинг чамд дуулгахад, саяхан нэг монгол бүсгүй хазаруудтай уулзаад ирсэн байна. Пакистанд болсон “Хазарууд ба монголчуудын холбоо” гэдэг эрдэм шинжилгээний хуралд манай сэтгүүлч оролцоод иржээ. Тэр Н.Болормаа бүсгүйг Квэттад хазаруудын тухай сурвалжлага хийнэ гэж очиход, хазарууд түүнийг маш баяртайгаар угтаж тийм хурал зохион байгуулсан юм билээ.
Афганистанаас дүрвэж очсон 0.6 сая хазар Пакистанд байдаг шүү дээ. Тэд голдуу Квэтта хотод бий. Бас Иранд 0.4 сая хазара дүрвэгсэд бий. Нөгөө хурлыг зохион байгуулагчид нь Монголчуудад их элэгтэй хүмүүс байна гэнэ. Боловсролын төвшин илүү учраас пакистаны хазаруудад монголч санаа хамгийн илүү байдаг.
Хурлын дараа багахан наадам болжээ. Хазарууд бөх барилдах дуртай юм байна. Зан заншилд нь Монголоос улбаатай зүйл зөндөө бий.
Зарим тооцоогоор хазаруудыг 7 сая гэдэг.  Хазаруудын олонхи нь цэвэр монгол боловч,  пэрс, түрэгтэй холилдсон хазар олон бий. Гэхдээ тэд монгол эцгээс-монгол цэргүүдээс үүсэлтэй. Холимог хэсэгт нь ч монголжуу царай байдаг. Тийм учраас эргэн тойрны расистууддаа гадуурхагддаг.
Хазарууд ихэнхи нь монгол царайтай байгаагийн учир нь, цэргүүдээ алс газарт удаан байлгахын тулд Монгол нутгаас эхнэр, хүүхэд, ар гэрийнхнийг нь аваачдаг байсантай холбоотой юм.
Тэд монголчуудыг маш их сонирхож байна.  Иранчууд адилхан лалын шийт шүтлэгтэй хазаруудыг өөрсдийн зорилгодоо ашиглах гэдгээс зовлонг нь нэмэгдүүлээд байдаг. Харин хазаруудын дунд монголчууд өөрсдөд нь үнэн ач тусыг үзүүлж чадна гэсэн итгэл нэмэгдсээр байна.
Монголд элэгтэй, монгол мэнталитэттэй хазаруудаа татаж авах л ёстой.
Надад хазар нөхөд олон бий. Тэд өвөг дээдсийнхээ голомт, дайн дажингүй, өөрсдийг нь царай зүсээр ялгаварлахгүй Монгол Улсад ирж амьдрахсан гэдэг.  Одоо Пакистанд ч хазарууд гадуурхагдаж,  байнга халдлагад өртөж, алагдсаар  байна.
Тэд Монголд амьдрахыг хүсдэг ч, хаана, хэнд хандахаа мэдэхгүй байна. Афганы ч, Пакистаны ч, Ираны ч хазарууд яаж монголчуудад, Монголын ЭСЯ-нд хандахаа мэдэхгүй байна.
Чиний тэр уугуулшууллын хуулийг л батлуулж, ахан дүүсээ татмаар байна. Янз бүрийн хэлээр орчуулж түгээвэл, монголчууд гадна, дотноос шахаж шаардаад үр дүнд хүрмээрсэн.

-2001 оны намар Афганистанд талибийн эсрэг дайн өрнөхөд ерөнхийлөгч маань бүх талаар тусалж болно л гээд амлаад байсан. Би “Өдрийн сонин”-д хазар монголчуудын тухай тэр үед бичихдээ, хазар дүрвэгчдийг авах хэрэгтэй гэсэн санал дэвшүүлж байсан. Одоо ч гэсэн, ядаж, гэноцидээс болж зовж зүдэрсэн, өнчирсөн хазар хүүхдүүдийг авч уугуулшуулж болмоорсон доо.
-Харин тийм. Зовж зүдэрсэн хазаруудыгаа татаж авахгүй бол оронд нь харийнхан ирнэ. Жишээ нь, Хойд Солонгосын дүрвэгсэдийг Монгол Улсад байлгах тухай НҮБ-ээс санаачилсан гэх олон улсын хурал манайд хэдэн удаа болсон. Өмнөд солонгосууд үүнийг санаачилж НҮБ-ээр шийдвэрлүүлэх гээд байгаа сурагтай. Өмнөд Солонгосууд Монгол руу чиглэсэн том гэополитик явуулж байгаа нь сохор хүнд ч мэдэгдэж байгаа шүү  дээ.
Бид өөрсдийгөө хамгаалах гэополитикийг явуулах ёстой. “Баян ах дүүстэй\Өмнөд Солонгос\, хүчирхэг ивээгчтэй\Хятад Улс\ харийн дүрвэгсэдийг Монгол Улс авч аажмаар бусдын идэш болох биш, харин өдөр бүр алуулж, гадуурхагдсаар байгаа өөрийн ах дүүс -хазар дүрвэгсэдийг авъя” гэдэг асуудлыг бид НҮБ-д сөргүүлэн тавих ёстой.
-Манай төр чинь олон жилийн турш хойд солонгос дүрвэгчийг бус, хазар дүрвэгчийг авах тухай ярьж, НҮБ-д асуудал тавьж байх ёстой ш дээ. 
-Харин тийм.
Тэгэлгүй яахав, Монголд яаж очиж амьдрах вэ гээд л хазарууд надад их бичдэг.
-“Хазара” гээд рэсторан манай энд байх юм. Ямар учиртай газар вэ?
-Хазаруудтай холбоогүй юм билээ. Энэтхэг хүн ажиллуулдаг. Үгийн давхцал, эсвэл хазаруудын нэрийг зээлдсэн хэрэг. Манайд хазарууд одоогоор байхгүй.
-Ерөөсөө хэдүүлээ олны анхаарлыг татсан акци л зохион байгуулмаар байна. Яриад, бичээд, төдийлөн ахихгүй байна. Ямар нэг талбай дээр “Хазарын гэноцидыг зогсоо!” гэдэг акци зохион байгуулъя л даа. Тэгээд хазарууд монголчууд болох тухай, тэднийг харгисласаар ирсэн тухай, хазаруудыг уугуулшуулах тухай таниулцгаая. Жагсаал цуглаан хийх зөвшөөрөл олддоггүй юм бол талбай дээр чөлөөт ярилцлага зохион байгуулъя л даа. Чөлөөт ярилцлагыг хорихгүй юм байгаа биз дээ. 
-Тийм ээ, бид тодорхой акци зохион байгуулж, олны анхаарлыг татах цаг болсон. Бид ч бас бодоод л байгаа юм.

Ч.Мөнхбаяр

MMIX.VIII.X

http://moenhbayar.blogspot.com/2011/01/blog-post_07.html#more

Тархан Суурьшсан Монголчууд ТББ | Монголын төлөөх зүрх бүхэнд

Нийтлэл | TASAM NGO | Тархан Суурьшсан Монголчууд

www.tasam.mn

Тархан Суурьшсан Монголчууд ТББ | Монголын төлөөх зүрх бүхэнд

http://www.tasam.mn/ct/ci/74