Hazara Mongols In Australia

hazara mongols in australia

Австралийн Монголчуудийн Холбооны тэргүүн Ц.Батхуяг илтгэл

Australiin mongolchuudiin holboond,

Sain baina uu ,

Minii neriig D. Byambakhuu gedeg.
Bi mongol hel deer Hazara nariin tukhia medeeleltei blog hotoldog yum.
Australid baidag minii hazara naiz nohod , ene hotod baidag mongolchuudtai taniltsakh, sonirholtoi baidag.
Avstraliin mongolchuudiin holboo avstrali dakhi mongolchuud, avstrali dakhi hazara nariig mongolchuudtai holbokh hamtran ajillakh, soyoliin holboo uusgekh , australi dakhi hazara nart mongold ochikhod n’ medeeleleer tuslakh arga hemjee sedvel yamar ve ?
ene tal deer medeelel soliltsmoor baina.
Minii zugees holbogdokh sonirholtoi humuus baiguullagiin medeeleliig yavuulj bolj baina.
Ene web-iin hayagiig Gegeenees avlaa.
Byamba
Washington DC-gees.

Batkhuyagt,


Sain baina uu ,
Chinii yavuulsan emaild hariu bichsen .
Abdullah bolon busad Australi dakhi hazara mongolchuudiin toloologchidtoi holboo togtoono uu .
Bi emaileer hayag yavuulsan.
Australid 15-20 myangan hazara mongolchuud amidarch baina.
Australiin zasgiin gazraas tedend mash sain demjleg uzuuldeg.
Jil irekh tusam ene too nemegdej baigaa.
bodit baidal deer ted australid oorsdiigoo mongol garaltai gej taniltsuuldag ch , mongol heleer yarij chaddaggui , mongolchuudtai holbogdokhiig husdeg , mongolruu surakh , ayalakh , amidrakh mash ikh huseltei baidag yum.
Ta bukhen holbogdsonii daraa dakhin email yavuulna uu ?

Byamba

Washington DC
http://mglaus.com/2009/10/30/hazara-mongols-in-australia/

Анх 10 сарын 30нд австралын монголчуудын холбоонд хандаж эмайл бичсэнээс хойш олон сайхан үйл явдал болоод өнгөрчээ..


Австрали дахь Монголчуудын холбооны тэргүүн Ц.Батхуяг анх надтай холбогдсоноор Абдулла болон бусад Хазара монголчуудыг элэгсгээр зочлон монголчуудтайгаа уулзуулсан билээ.

Өнөөдөр монголчуудын амьдраж буй дэлхийн олон орнуудад Хазара монголчууд амьдраж байгаа би тэднийг хооронд уулзуулах холбож өгөх чин хүсэлтэй байна.

Монгол хүн бүр Хазара нар бидний ахан дүүс гэж мэддэг хэдийч тэдний толгойд дундад ази төрхтөй бавгар сахалтай Талибанчуудын дүр төрх буусаар байдаг.

Бид бодит амьдрал дээр хазара хүмүүстэй уулзаж ярилцаж , дүр төрхийг нь харж мэдрэх бол өөр хэрэг билээ.

Цахим ертөнцийг ашиглаж цаг хугацаа хэмнэж , өөрийнхөө хотод байгаа таны мэддэггүй хамаатануудтай маргааш ч гэсэн уулзаж болно оо. Хамгын гол танд бяцхан оролдлого л хэрэгтэй.

Миний болон та бүхний хүсэж байгаа шиг хазара хүмүүс минь монголд очиж чадахгүй байна. Иймээс монголчууд бид гадаад дахь монгол үндэстэнүүдтэйгээ эвлэлдэн нэгдэж нийтийн хүчээр Их монгол улсаа дахин байгуулая.

Монгол улсын иргэн болхыг хүсэж байгаа энэ олон Хазара иргэдэд яагаад цэлийсэн тэр нутагтаа газар заагаад өгчихөж болохгүй гэж ?

Энэ мөрөөдөл байж болох хэдийч бид оролдлого хийх хэрэгтэй.
Дараах илтгэлийг уншаад танд нэгэн бодол төрнө буйзаа.



 


Австралийн Монголчуудийн Холбоо
Монгол улс тунхагласний 85 жилийн ой хүрээнд ,Австралийн Монголчуудийн холбоо байгуулагдсанийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх цэнгүүнийг нээж хэлсэн үг .


Эх орон нэгт эрхэм хүндэт Монголчууд аа!

Ноён элчин сайдаа!

Эрхэмсэг зочид, ноёд хатагтай нараа!

Жил бүрийн билгийн сайн өдөрүүдэд бидний монголчуууд Тусгаар тогтносон монгол улсаа зарлан тунхагласний ойн баярийг тэмдэглэдэг сайхан уламжлалийн дагуу эх орондоо ард тумэн маань ёслол төгөлдөр баясан цэнгэж, тэрбээр дэлхийн өнцөг булан бүрт аж төрж, ажиллаж сурч байгаа хэн маань ямар нэгэн хэмжээгээр энэхүү түүхт баярийг тэмдэглэн өнгөрүүлэж байгаа гэдэгт итгэл төгс байгаагийн ялдамд хэдэн бээрийн алсад орших Австрали тив улсад эрдэм номийн хийгээд аж амьдарлийн гэгээн мөр хөөж сурч ажиллаж, амьдарч байгаа та бүхэндээ Тэнгэр заяат Монгол түмэн бидний халуун элгэн нутаг Монгол улсаа дэлхийд тунхагласний баярийн халуун мэндийг дэвшүүлж баяр хүргэе хулээж авна уу.

Чин сэтгэлийн угаас дэвшүүлэж буй энэхүү халуун мэндтэй цуг Австрали дахи Монголчуудийн холбоо үүсгэн байгуулагдсанийг тунхаглан заралсан ёслолийн энэ үйл ажиллагааний мэнд хамт явааг баяртайгаар мэдэгдэж даяршиж байгаа энэ ертөнцийг нэгэн цул гэх аваас зүүн өмнө зүгийн зүлэг ногоон олбог дээр шагай наадах мэт дэлхийн хөгжилийг хөтлөлцөн яваа Австрали улсад байгаа бидний Монголчууд АМХолбоо байгуулагдсанийг албан ёсоор зарлан тунхаглаж дахин баяр хүргэе.

Манай өнөөдөрийн энэ үйл ажиллагаанд УЙХ-ын эрхэм гишүүн Фортуна Батбаяр , Монгол Улсаас Австрали Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхэт Элчин сайд ноён Ц. Жамбалдорж , орлогч дарга Сэрээжав, Нарийн бичиг Булган, Өргөмжит консул асан Пэтэр Слоун, зэрэг хундтэй зочид оролтсож байгаад хундэтгэн талархаж байгаагаа илэрхийлэе.

Бидний Монголчууд баатарлаг тэмцэлийн өнө баялаг түүхтэй ард түмэн бөгөөд үсэрсэн цус тасарсан амь юм хойно, Монголоо гэх ариун нандин сэтгэлээр буцалж явдаг олон сайхан Монгол үндэсний төлөөлөгчид энд хүрэлтсэн ирсэнийг зориуд баяртайгаар цохон тэмдэглэж Назар Монгол, Өвөр Монгол түмний төлөөлөгчдөд дахин баяр хүргэж дэлхийн Монголчууд нэгдэн бадартугай хэмээн уриалах байна.

Бүх Монголчууд болон Австрали дахи Монголчуудын холбооны өмнөөс манай үйл ажиллагаанд уригдан ирсэн зочид болох Монголын шүдний эмчилгээний сургалтийн стандартыг сайжруулахын тулд Эрүүл мэндийн их сургуултай хамтран ажилдаг Монголын Шүдний эмчилгээний төсөлийг удирддаг Doktor Robert Gan bolon Proffessor Peter Barnard нарт талархалаа ирлэхийлэе.

Түүнчилэн Австралийн Queensland mujiin Монголчуудийн холбооний тэргүүн ноён ё.Гантулга,дэд тэргүүн Батжаргал, нар оролтсож байгаа нь бидний зохион байгуулаж байгаа ажилийн ач холбогдолийг өргөж, улам өргөн агуулагатай болгож байгаад туйлаас баяртай байна.


Бидний холбоо
Нэгэн сайхан санаа байвал бусадтай хуваалц
 Нэгэн сайн үйлс бүтээе гэвэл бусдын төлөө зүтгэ гэсэн уриатай, эвтэй байхдаа бид хүчтэй гэж хамтын амьдралд суралцаж нэг баг болж ажиллаж чадна.

Манай удирдах зөвлөлийн гишүүд өөртөө итгэлтэй хувийн хариуцлагаа ухамсарласан, өөрийгөө гэхээсээ илүү нийгмийн эрх ашгийг өмнөө тавьсан үзэл баримтлал, үнэт зүйлтэй олонхоороо асуудлыг шийдэж, хүлээн зөвшөөрч бас чаддаг чадварлаг баг бүрдсэн.

Manai удирдах зөвлөлийн гишүүд хийх ёстой зүйлээ мэддэг, түүнийгээ яаж хийхээ ч мэддэг, уламжлалт түүх соёлоо хамгаалж, түгээн сурталчилж, Монгол хүний нэр хүндийг өргөж, та бүхний хүсэл сонирхолд нийцсэн ажлуудыг хийж чадаx хүмүүс.

Бид хамтдаа ихийг сурна, сурсаарч байгаа, Монгол улсаа хөгжүүлнэ, зөвхөн сурахаас гадна бас бүтээж бид чадна, Чадахаа хийх болно, чадахаасаа ч илүүг хийж чадах хүмүүс, АМХ –ний У/З гишүүд.

Ингээд АМХ-ний удирдах зөвлөлийн эрхэм гишүүдэдээ нийт хуран цугалсан ах дүү Монголчуудын нэрийн өмнөөс болон хувиасаа халуун баярийг хүргэж, алтан нарний цацраг та бүхнийг үргэлж гэрэлтүүлэн гийгүүлэж байх болтугай гэж хүсэн ерөөе.

Давтагдашгуй түүх соёл, урлаг, зан заншил уламжлалаараа дэлхийн соёлийн унэт нэгээхэн хэсэгийг бүрдүүлүж байдаг Монгол соёлоосоо энэ оронд таниулах, хөгжүүлэх, бишрүүлэх ариун үүрийг нэр төртэй биелүүлэх үйл хэрэг АМХ-ны нэгэн амин чухал зорилго байх нь дамжиггүй.

Энэ холбооны хөгжил цэцэглэлтийн хувь заяa Монгол хүн бүрийн сэтгэлийн дэм, хүчин чармайлт, хамтран ажиллагч байгууллагуудын хамтын дэм тус, сэтгэлийн болон санхүүгийн тусламж дэмжлэг, сайн найз нөхдийн харамгүй хүчин чармайлтын үр дүнгээс шууд шалтгаална.

Та бүхнийгээ харамгүй сэтгэл, хичээнгүй зүтгэлээрээ холбоогоо дэмжинэ гэдэгт итгэл төгс байгаагаа илэрхийлье.

Австрали дахь Монголчууд гэр бүл нэмэхийн хэрээр үр хүүхэд нэмэгдэж Монгол хэл, соёл, зан заншлаа таниулах цэцэрлэг сургуультай болох шаардлагатай болж байна.Үүний зэрэгцээ бид бодиттой нүдэнд харагдах олон ажил хийхээр төлөвлөж байгаагийн нэг эдгээр үйл ажиллагааг сурталчлан түгээх зорилготой телевизийн нэвтрүүлэг явуулах “ Aussie Монгол студи” байгуулан ажиллахаар төлөвлөж байна.

Австралид байгаа Монгочуудын мэдээлэлийн сан, түүнчилэн Монголыг сонирхдог, Монголын төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг Австралийн байгууллага, иргэдтэй хэлхээ холбоо тогтоож тэдгээрийн тухай мэдээллийн сан бүрдүүлэхийн төлөө ажиллана.

Мөн бусад муж хотуудийн холбоог үүсгэн байгуулалцан дэмжин, хамтран бүх Австралийн

Монголчууд ын нэгдсэн холбоог бий болгож http://www.mongol.org.au/ мэдээ мэдээлэлийн нэгдсэн site-tai холбож огно. ы

2011 онд Aрдийн хувьсгалийн 90 жил, Монгол улс байгуулагдсаний 100 жилийн ойн түүхэн тэмдэглэлт үйл явдалууд тохионо.

Эдгээр ойн хүрээнд Элчин сайдийн яaмтайгаа хамтраад нийгэм соёл, урлаг спорт, мэдээлэлийн олон төрлийн арга хэмжээ зохион байгуулаж, монгол эх орноо сурталчлах сайхан боломж гарах нь дамжиггүй.

Эрхэмсэг ноёд хатагтай, Эх орон нэгт миний Монголчуудаа
АМХ байгуулагдсаны ёслолын үйл ажиллагаа албан ёсоор нээгдсэнийг баяртайгаар мэдэгдэж та бүхэнд цог жавхлан, амьдарлын гэрэл гэгээ, баяр баясгалан, сурлага хөдөлмөрийн гялалзсан сайхан амьжилт хүсэн ерөөе.

Австрали дахь Монголчуудын холбооны тэргүүн Ц.Батхуяг

Австрали дахь Хазара Монголчууд

Манай австралид байдаг найз Абдул , монгол ахан дүүсээ Хазара нартайгаа уулзуулах арга хэмжээг зохион байгуулсан юм.


Энэ эрхэм үйл хэргийг бодитой ажил болгосон Австралын Монголчуудын холбооны тэргүүн ноён Ц.Батxуягд гүнээ талархаж байгааг илэрхийлж байна.


Эрхэм хүндэт Монголчуудаа

Монгол улс тунхагласний 85 жилийн ой хүрээнд ,Австралын Монголчуудын холбоо байгуулагдсаныг тэмдэглэн өнгөрүүлэх цэнгүүн 11сарийн 29 ний ням гаригт “ Xаадын зам” Монгол зоогийн газар маш амжилттай болж өндөрлөлөө.

Тус нээлтийн арга хэмжээнд нийт 280 гаруй хүн оролцож итгэл сэтгэлээ өргөж мартагдашгүй сайхан Австралын Монголчууд түүхийг бичлээ .
Энэхүү үйл ажиллагаанд УИХ-ийн гишүүн ноён Нямжавын Батбаяр оролцож баяр хүргэлээ.

Мөн Монгол улсаас Австрали улсад суугаа ноён элчин сайд Ц.Жамбалдорж уг хэлж Австрал дахи Монголчуудаа нэгтгэн зангидах, эвсэн эвлэлдэх талаар чармайн ажиллаж ирсэн холбооний тэргүүн Ц.Батxуяг, удирдах зөвлөлийн гишүүдэд баяр хүргэж элчин сайдын яамны ӨРГӨМЖЛӨЛ-ийг $400 хамт гардуулан өглөө.

Бүх Австралын Монголчуудын Холбоог байгуулалцсан, Queensland- ын Монголчуудийн Xолбооны тэргүүн ноён E. Гантулга баяр хүргэж үг хэлж бусад муж хотуудад байгаа нутаг нэгтүүдээ уриалж холбоогоо дэмжин хамтран ажиллах тунхаг бичиг гаргалаа.

Тэрээр тус үйл ажиллагаанд оролцсон гадаадын олон зочид үг хэлж баяр хүргэлээ. үүнд; консул асан Пэтэр Слоун, Хазар Монгол түмний тэргүүн ноён Wahid Yousofi үг хэлж баяр хүргэлээ. Шинжан Уйгарийн Монгол ахан дүүс мөн оролцож баярласан талархсанаа илэрхийлж байлаа.

Австралын Монголчуудын холбооны тэргүүн ноён Ц.Батxуяг, Австралын Монголчуудад өөрийн сэтгэл зүтгэлээ харамгүй зориулж ирсэн, одоо ч тусалсаар байгаа консул асан ноён Пэтэр Слоун -д АМХ-ны дээд шагнал “Алтан Гэрэгэ” гардуулж өглөө.

АМХ-ны дээд шагнал “Алтан Гэрэгэ” нь үнэхээр уран зураачийн бурхан ухааныг шингээж бүтсэн, Монгол түмний сэтгэл, итгэл шингэсэн эзэн Чингисийн хааны алтан пайзаар толгой хийж, дэлхийн таван хилээр бичигдэж, удам Монгол бичгээ уран сийлж гайхуулсан, төрийн сүлдэт алтан соёмбоо тэргүүнд нь бадам лянхуа цэцэг дээр бөх залсан, төгс цаглашгүй үргэлжлэхийн билэгдэл түмэн насан хээгээр эмжээр татаж хүрээлүүлсэн үнэхээр бишрэм хүндэтгэлийн бэлэгдэлийн баталгаа болжээ. Олон хүний нөр хөдөлмөр ур ухаан шингэсэн нь илт байлаа.

Нээлтийн үйл ажиллагааны дараа Австралид ажиллаж амьдарч байгаа манай авьяаслаг Монголчууд ая дууныхаа мэндчилгээг өргөж хуран цугласан хувьтай Монголчуудынхаа сэтгэл, оюуных нь их баяр жаргал цэнгэлд турлэг нэмж Язгуурын дөрвөн хөөмий,морин хуурын уянгат эгшиг, гэр бүлийн Хийл хөгжимийн хамтлагын сонгодог аялгуунууд, уран тансаг нугаралт, Жалам хар бүжгийн гайхамшиг, төгөлдөр хуурийн гоцлол, залуу гоо бүсгүйчүүд, залуучуудын ая дууг сонсож нэг өдрийг ёстой л цэнгэл жаргалаар дүүрэн өнгөрөөлөө.

Мөн үйл ажиллагааны хүрээнд олон олон surprise явагдаж шарсан загасны дуудлага худалдаа явагдаж, сугалааны тохирол тааруулж уран сийлбэртэй гэр, 13-р зууны Чингисийн баатруудын хувцас хэрэгсэл, онцгой ер бусын чимэглэлтэй зассан “Xаадын зам” Монгол зоогийн газарт Монголчууд ёстой л бут авлаа даа, энэд тэндгүй л фото зургийн гэрэл тасралтгүй ажиллаж гурвын гурван зурагчин бүр ядар ч орхисон байлаа.

Манай “Xаадын зам” Монгол зоогийн газрын хоолны амт, порц үнэхээр түмний сэтгэлийг гэрэлтүүлж Монгол орчин, Монгол амт, юм бүхэн нь Монголчуудыг “бид шүү” гэж омогшуулж, мэдрүүлж чадаж байлаа.

Монголчуудын царай жаргал цэнгэлээр дүүрэн бялхаж, баяр талархлын үг хүн бүрийн амнаас асгаран орох бороо мэт урсаж байсан бахархууштай.

Энэ их баяр цэнгэл наадам яах аргагүй Австралын Монголчуудын холбооны тэргүүн Цэрэндoржийн Батхуяг удирдах зөвлөлийн гишүүдийн нөр их хөдөлмөр зүтгэлтэй салшгүй холбоотойг дурдах хэрэгтэй.

Тус үйл ажиллагааны хамгийн томд орох нэгэн арга хэмжээ бол Австралын Монголчуудын холбооны шинэ цахим хуудасны нээлт танилцуулга байлаа.

Дэлгэцэн дээр projectoroor цацаж үзүүлсэн холбооны цахим хуудас http://www.mongol.org.au/ сурталчилгаа олон түмэнд хүрч ,бид мэдээ мэдээллийн шинэ цахим хуудастай болж Mонголчуудынхаа оюуны боловсролд том хувь нэмэр оруулах болсонд хүн болгон баяртай байж, шинээр үнэгүй и-майл хаяг нээн өгч мэдээллийн сан үүсгэж байлаа.

Монгол түмэн маань дуу хуур бужиг наадамд дуртай юм хойно Хэн сайн дуулах вэ? kараокэ дууны тэмцээн болж залуучууд авьяас билэг арга ухаанаа сорьж тун сайн чамбай дуулцгааж бас бүжиглэцгээлээ.

Эхлэл төгсгөл хоёр нэг орон зайд орших нь бидний амьдралын жам юм хойно, АМХ энэ удаагийн төлөвлөсөн ажлаа амжилттай эхлүүлж бахархалтайгаар дуусгаж чадав.

Ийнхүү Австралын Монголчуудын Холбооны сурталчилгааний цэнгүүн түмэн олныхоо сэтгэл, хүсэл таашаалд нийцсэн сайхан болж өндөрлөлөө.

Монголын үрс улам олон болох болтугай. Сайн үйлийн эхэнд сүү өргөм үү.

Mongolia Diary

www.tnnhazara.org

"Organization of Youth Hazara Mongols"  байгууллагын вэб дээр Аббасын Mongolia Diary нийтлэл урду хэлээр бичигджээ.

Хазара Монгол Баатрын блог

Австрали улсад амьдардаг Хазара Монгол Баатрын блогт нийтлэгдсэн сонирхолтой нийтлэлүүдийг холбогдох линктэй хамт блог уншигчиддаа сонирхуулж байна.
Энд зөвхөн Хазара Монголчуудаас гадна Түрэг буюу Турк гаралтай афганистаны иргэдийн хоорондын нэгдэлийн талаар бичсэн байх юм.
Өнөөдөр англи болон араб хэл дээр Хазарчууд мөн афганистан улсын талаар гадны хэвлэлүүд бичиж байгаач , дээрхи нийтлэлүүд нь ардаа улс төрийн зорилготой , бодит үнэн мэдээлэл нийтлэхгүй хэтэрхий нэг талруу хэлбийсэн байгааг тэрээр хөндсөн байна.

Hazara History – Introduction

It is not too rare to find history books and articles written by authors that are not too keen in intending to provide a text that can be used by the readers to expand their knowledge with correct and reliable information. Instead, such writers are more concerned about writing anything in favour of a particular group of people, even if they have to fill in all the blank pages with incorrect and made up theories and assumptions about other people’s history. It is important to understand that these writers are quite able to distinguish the difference between writing about their own people and other people.
We usually come in contact with such writers in multiethnic societies that are politically and socially unstable. In such societies, a minority not only suffers from severe inequality, even their very own history and identity are stolen from them. Afghanistan is known to be the place for these writers. We don’t need to be experts to spot their articles and books. Articles published by “Kohzad Foundation” (بنیاد فرهنگی کهزاد) are good examples.
дэлгэрэнгүйг энд дарж уншина уу

Turk o Mongol Unity

My childhood and the early years of my life as a teenager was spent in my country Afghanistan. Most of the memories and experiences that have been shaping my character and thoughts came to existence in me from the time when I was there. Afghanistan is one of the few countries that go through huge changes over short periods of time. I saw many things, both good and bad. But no matter how bad some of the memories may be, leaving my land and my people behind makes me feel as if I have left something very valuable behind. And when I say my people, it includes all Turk-o-Mongol people of Afghanistan (Uzbeks, Turkmens, Aymaq Hazaras and so on). We all have been through somewhat similar pasts, which brings us even more closer. The only reason why I refer to us as Turk-o-Mongol or Altaic is because all of the Mongol and Turkic tribes belong to the same race and origin. It is one of the many common bonds between us.
дэлгэрэнгүйг энд дарж уншина уу

Naiman Hazaras

Naiman Hazaras constitute a large portion of Hazara population in Afghanistan. Like many other Hazaras, they are Sunni, Shia and they also have considerable number of Ismailies among them. They live mainly in Shekhali region of Hazaristan, as well as Baghlan province in Northern Afghanistan. Other independent Naimans live outside Afghanistan mainly in Central Asian countries, such as Kazakhstan (1), Uzbekistan and Mongolia (2).
дэлгэрэнгүйг энд дарж уншина уу

Endless suffering of ethnic minorities in Afghanistan


Its quite sad when we realise that Afghanistan has never had a government or power that treated all its citizens equally, regardless of their ethnicity and religion. It’s a country where minorities have always been forced to be on the very edge of survival. The more we go through the first 260 year history of Afghanistan the more crimes and cold blooded massacres we come across that targeted those ethnic minority groups.
Even more disappointing is to see warlords such as Abdur Rahman Khan (Right), being introduced as one of the “main figures” who placed the foundations for the Afghan nation. To him, his biggest achievement, for which is he is well known for, was his order to massacre 63% of a minority group, the Hazaras. Massacring a defenseless minority group is not quite building a nation, in fact its the opposite as we have been witnessing the consequences of their shameful crimes.
дэлгэрэнгүйг энд дарж уншина уу

Stage 1 – Hazara ancestors before 12th century (Ak Huns)

Note: Please read Introduction before continuing with this post.

The Huns

‘Turan’ is an ancient Dari word which means Central and part of North Asia. To be more specific it refers to the regions that are today known as Mongolia and some countries surrounding it. Around 400 BC, present day Mongolia was home to many nomadic tribes. It was around 250 BC when a young and capable leader named Touman Khan appeared among the tribal Khans in the steppes of Mongolia. In 234 BC his son Modu/Mette was born who later formed the Great Hun Empire in 209 BC.
There are some sources that introduce Huns as an Iranic people or just as an unidentified group of people. However, it is quite clear who Huns were and what their origin was. ‘Hun’ is an ancient Mongol/Turkic word which means ‘people’. Huns were the ancestors of all Mongol and Turk tribes.

дэлгэрэнгүйг энд дарж уншина уу

Монгол болон Хазара үг

Чингис Хааны өвөг Хабул Хааны нэрээр Афганистаны нийслэл Кабул хот нэрлэгдсэн үү ?

Миний Хазара найз нарын нэг нь Кабул хот чинь Хабул гэдэг монгол нэр гэж хэлэх юм .

Монгол үг Хазараги хэлний талаар энд өөрт байгаа мэдээлэлээ хуваалцаж байна.
Афганистан улсаас монголд суралцаж буй Аббас Монгол болон Хазара үгзүйн ижил төсөөтөй байдлыг блогтоо сийрүүлсэн нь уншигчдын хамгын сонирхол татсан сэдэв болсон бөгөөд , энд бяцхан Хазара Монгол толь үүсчээ хүн бүр мэддэг үгээ энд бичиж байна та ч гэсэн энд хувь нэмрээ оруулаарай.


Our classes have started with heavy assignments and weekly tests. Learning Mongolian vocabularies is an adventure for us. Each day we come to know a new Mongol word that’s the exact same in Hazaragi. Though i knew of many Hazaragi-Mongol words like Oqra, Qachaar, Algha, Nilgha, Tolgha…but now i am finding new words as i learn new Mongol vocabularies. Some words are Dalu (Back shoulder), Qotoo (the bird Pelican), Ochi (to drink) and some other words. I will keep posting such words. When i talked to a Mongolian linguist, he said that the accent of Hazaragi-Mongolian words is very much like the pronunciation in Mongolia centuries ago.
Мэдээлэлийн Эх сурвалж энд дарж уншина уу
 
википэдиа дээр дурьдсан жишээг энд оруулж байна.
Хэрвээ та судлаач сонирхогч хэн ч байсан википэдиа дээрх reference link дээрээс орж маш сонирхолтой мэдээлэлүүдийг олж уншаарай




Language Switch Period


Hazaras spoke a Mongolian language during the time of Babur the Mongol King who came to Afghanistan in the 16th century. But when western tourists visited Hazarajat some time later, they noticed that Hazaras switched their language between 16th century and the 19th century to a new language, Hazaragi; thus the end of the 18th century is taken as the date for the language switch.
Bacon[2] and Schumann[3] believe that the original language of Hazaras was Farsi (Dari) from the beginning. Bacon also believes that it is possible that the Jaghtai Mongols. The forefathers of Hazaras, before coming to Hazarajat had accepted Turkic language and used it because there are countable numbers of Turkic word in Hazaragi than Mongolian word. But Dulling[4] was thinking that the language of Hazaras was a mixed of Farsi and Hindi which Farsi took over Hindi in middle Ages. Hassan Pouladi[5] talks about the Hephthalite written works on stones founded by Professor Bewar in Jaghori and Uruzgan which gives the idea that the people living on these lands were talking in Latin Language as Bewar suggested the written language was a mixed of Old Farsi and Sanskrit. These written works are from the 500 B.C[6].
Mongolian Words In Hazaragi


Linguists have found several words in Hazaragi which they relate to Mongolian words of the same root. Some Mongolian words that are similar to Hazaragi are given in the table below:

Hazaragi Mongolian[12] Meaning in English

Abgha abaγa uncle (Mong. 'paternal uncle')

Bula bülü ~ böle cousin (Mong. 'cousins whose mothers are sisters')

Khatu qatun wife (Mong. 'queen', cp. Mogholi [xɔt’un] 'woman')

Elgha alaγa(n) palm of hand

Nilgha nilqa baby

Мэдээлэлийн Эх сурвалж энд дарж уншина уу
 
Хазараги хэлний тухай энд өгүүлхэд Сэтгүүлч Болормаа эгчийн энэ нийтлэлийг доорхи линкээр орж уншина энд зөвхөн үг ч биш монгол ёс заншил нь  одоо хүртэл хэрхэн хадгалагдаж үлдсэнийг мэдэх болно.
 
Харин хэл шинжлэлийн эрдэмтэд цуглараад Хазараги хэлний талаар семинардаж байлаа. Хазарууд Перс хэлний аялга болох хазараги хэлээр ярина. Хазараги хэлний үгсийн сан перс, монгол, турк үгнээс бүрддэг. Тэндээс би алга, дал, хавирга, хацар, ухархай, хайч, авга,аав,нагац, авгай, хатан,нялх, цээж,чанх, бэр, хөнжил ,шагай... гэх зэрэг нилээд хэдэн монгол үг олж мэдлээ. Харин тэд хуучны монгол хэлний аялга тодруулбал монгол бичгийн дуудлагаар хэлж байсан юм. Шагай гэснээс профессор Назир Хуссэйн яриа сонирхол татав.
 энд дарж уншина уу
 
NTV Дэлхийн монгол айл цувралын нийтлэлийг энд заавал дурьдах ёстой тэд бидэнд олон олон зам жим , элэг нэгтнийхээ үнэн байдлыг мэдхэд гарц болсон юм.

монгол үг , монголын түүх, өнөөдрийн Хазара Монголчуудын бодит амьдрал ямар байгааг дахин нэг уншиж үзнэ үү ?


Хазара нарын тухай аль ч эх сурвалжийн мэдээ хазара хэмээх перс үг нь мянга гэсэн утга илэрхийлнэ гэж эхэлдэг бөгөөд 1220-иод онд Чингис хааны их цэргээс энэ хавийг харгалзан үлдсэн нэг (эсвэл нэг бус?) мянгатын тухай яриагаар үргэлжилнэ.
Энэ дүүрэг тэртээд харагдах Хорияахын уулс хүртэл үргэлжилнэ. Хорияах гэж юу гэсэн утгатай үг болохыг асуувал “хорих, тусгаарлах” гэж хариулахад нь бид мэл гайхаж, бидний гайхсан шалтгааныг сонссон афганчууд маань мэл хөхрөв. .................................
Уул нь тэдэнд найман зууны тэртээ орхиод ирсэн эх нутаг бий гэдгийг батлах гэсэн мэт хэл ярианд нь хүртэл өвөг монгол үгс олноороо үлдсэн байна. Бид цаг хороож хэсэг хөөрөлдөхөд л ухах утга нэгтэй, дуудах дуудлага төстэй доорх үгнүүдийг оллоо. Тухайлж судлах эрдэмтэд үүнээс ч олныг олох биз ээ.

хабиргаа - хавирга
алгаа - алга
украа – ухархай
хайчи-хайч
гачар - хацар
толгай - толгой
гоол - гол
таяаг - таяг
горияа - хороо
хайру - хайр
көнжила - хөнжил
агай - том эгч, авгай
авга - авга
нагаци - нагац
яаса - ёс
нома - үсэг
элчи – элч
чээжи-цээж
шигай-шагай
энд дарж уншина уу

Монгол гаралтай Хазара хүмүүсийн MTDNA-н бүтэц

Манай австралид байдаг Хазара найз Абдул монголчуудын гэний талаар мэдээлэл оруулаач хэмээн линк явуулсан юм.

Дээрх мэдээлэл дээр үндэслэж Хамаг Монгол сэтгүүлийн Батсуурь ахын нийтлэлийг энд линктэй нь оруулла.
Дэлхийн нийт монголчууд, үүнд Хазара монголчууд хэрхэн бидэнтэй холбоотой талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэлийг дагалдах линкээр орж үзнэ үү ?

Монголчуудын Ясан Төрөл Хаа Явна ?
Сүүлийн үед эрдэмтэдийн хийж буй хүмүүсийн гарал үүсэл бүрэлдэхүүний талаархи судалгаанд DNA буюу гений бүтэцийн бүрэлдэхүүнийг судалж тухайн угсаатан үндэстний гарал үүслийг тогтоох арга өргөнөөр хэрэглэгдэж буй билээ. DNA судлагаа нь гарал үүслийн судалгааны аргуудаас хамгийн оновчтой нь гэж тооцогдож буй ба эрдэмтэд үүнд ихээхэн ач холбогдол өгсөөр байна. Хүний генийн бүтэцэд эцэг болон эхээс нь өөрчлөлтгүйгээр үр төлд нь заавал дамждаг ген байдаг ба энэ нь тухайн эцэг эхээс бий болсон эрэгтэй эмэгтэй ямар ч хүүхдэд нь уламжлагдан дамждаг аж.
Энэхүү мэдээлэлийг Хамаг Монгол сэтгүүлээс авлаа.
Дэлгэрнгүйг энд дарж уншина уу

Монгол Хүний Цусан Төрөлийн Тархалт
Хүүхэд эхээс төрөхдөө өөрийн эцэг эхээс уламжилсан генийг авч төрдөг, гэхдээ тухайн хүүхдийн эцэгээс, мөн эхээс заавал, алдагдалгүйгээр дамждаг тодорхой ген байдаг энэ ген/хромсомыг хөөхөд хүүхдийн өвөг дээдэс эцгийн болон эхийн талаасаа чухам ямар гаралтай хүмүүс байж вэ гэдгийг тодорхойлж болохыг эрдэмтэд тогтоогоод байгаа билээ. Монголчууд эцгийн талаа ясан төрөлөө гэж үздэг бол эхийн талаа цусан төрлөө хэмээдэг байна.


Энэхүү мэдээлэлийг Hamag Mongol сэтгүүлээс авлаа.
Дэлгэрнгүйг энд дарж уншина уу

The Genetic Legacy of the Mongols

Tatiana Zerjal1, Yali Xue1, 2, Giorgio Bertorelle3, R. Spencer Wells4, Weidong Bao1, 5, Suling Zhu1, 5, Raheel Qamar1, 6, Qasim Ayub1, 6, Aisha Mohyuddin1, 6, Songbin Fu2, Pu Li2, Nadira Yuldasheva4, 7, Ruslan Ruzibakiev7, Jiujin Xu5, Qunfang Shu5, Ruofu Du5, Huanming Yang5, Matthew E. Hurles8, Elizabeth Robinson1, *, Tudevdagva Gerelsaikhan1, †, Bumbein Dashnyam9, S. Qasim Mehdi5 and Chris Tyler-Smith1, ,

1Department of Biochemistry, University of Oxford, Oxford
2Department of Medical Biology, Harbin Medical University, Harbin, China
3Dipartimento di Biologia, Universitá di Ferrara, Ferrara, Italy
4Wellcome Trust Centre for Human Genetics, University of Oxford, Headington, United Kingdom
5Institute of Genetics, Chinese Academy of Sciences, Beijing
6Biomedical and Genetic Engineering Labs, Islamabad
7Institute of Immunology, Academy of Sciences, Tashkent, Uzbekistan

8McDonald Institute, University of Cambridge, Cambridge, United Kingdom

9Institute of Biotechnology, Mongolian Academy of Sciences, Ulaanbaatar, Mongolia

Received 27 September 2002; accepted 25 November 2002. Available online 24 October 2007.

We have identified a Y-chromosomal lineage with several unusual features. It was found in 16 populations throughout a large region of Asia, stretching from the Pacific to the Caspian Sea, and was present at high frequency: 8% of the men in this region carry it, and it thus makes up 0.5% of the world total. The pattern of variation within the lineage suggested that it originated in Mongolia 1,000 years ago. Such a rapid spread cannot have occurred by chance; it must have been a result of selection. The lineage is carried by likely male-line descendants of Genghis Khan, and we therefore propose that it has spread by a novel form of social selection resulting from their behavior.
Энэхүү мэдээлэлийг Sience Direct сэтгүүлээс авлаа.

Дэлгэрнгүйг энд дарж уншина уу

Шинээр 5 Хазара Оюутан Монголд ирлээ

Монголд 5 шинэ хазара оюутан ирсэн тухай найзуудаасаа сонслоо.
Эдгээр таван Хазара сурагчид Оюутан солилцоогоор ирсэн байна.
Тэдгээр оюутануудтай холбоо тогтоож чадсангүй , гэхдээ тэдний суралцаж байгаа сургуулын вэб дээрx маш сонирхолтой мэдээлэлүүдийг оллоо.

http://www.miu.edu.mn/ мэдээж Афганистаны далбаа байна.
Афганистаны оюутан суралцдаг нь тодорхой боллоо.


MIU is an international university preparing leaders for the new millennium, as well as further educating the current leadership. The university campus serves not only Mongolians, but also minority groups from Russia’s Siberian area (Buryatia, Tuva, Yajutia) and China (Inner Mongolia, Uygur, Tibet). With a hundred percent foreign juridical foundation endorsed by the Mongolian government, MIU was established on September 4, 2002.
Maintaining an International University
By reaching out to minority groups in Siberia, China and other Central Asian countries, MIU has a reputation of being an outstanding international campus. MIU encourages the students to actively participate in international exchange programs and to get involved in "Vision Trip". "Vision Trip" is an innovative approach for students to experience, explore and study abroad by visiting other counties during their summer and winter break.


Энэ сургууль 2007 онд Афганистаны Балхтай холбоотой ажиллаж эхэлсэн байна.
Балх Их сургууль1986 онд байгуулагдсан 4000 орчим оюутантай Афганистаны 2 дахь том сургууль Кабулын их сургуулын дараа ордог юм байна.

Одоо монголд 8 Хазара оюутантай боллоо. Энэ тоо улам ихээр нэмэгдээсэй.
Өнөөдөр дэлхийн улсуудад амьдран суугаа Хазара монголчууд маань монгол улсад суралцах аялах, амьдрах тэнд иргэншил олох өрнүүн хүсэл эрмэлзлэлтэй байгаа түүнийг нь дэмжицгээе.

Энэ сургуулын тэтгэлэгт хөтөлбөр бас их сонирхолтой байна.
доор хавсаргалаа ороод үзнэ үү?
it might be useful informations for my hazara brothers.

Scholarship
Scholarship Categories
Special Scholarship
Designated Support Scholarship
Financial Support
Academic Scholarship
1. Academic Scholarship
1) LEI Academic Scholarship
Among LEI students, the top and the second students will receive academic scholarship. For the top student, 100% of tuition fee will be waived and for the second student, 50% of tuition fee will be waived.
The scholarship recipients will be nominated by the director of LEI.
2) MIU Academic Scholarship
According to the entrance examination, the top students and the second students of each department will receive academic scholarship. For the top student, 100% of tuition fee will be waived and for the second student, 50% of tuition fee will be waived.

According to the GPA the top students and the second students of each department will receive academic scholarship. For the top student, 100% of tuition fee will be waived and for the second student, 50% of tuition fee will be waived.
In the case of IM (excl. freshmen) for the top student, 100% of tuition fee will be waived and for the second & third students, 50% of tuition fee will be waived. However, in a case where students' number is less than 25 for each department grade, only the top student will receive scholarship.

Academic scholarship will be applied to students whose GPA is above 3.3 for the last two semesters.

2. Special Scholarship
1) Special Achievement Scholarship
Student who wins the first place of a contest will get full scholarship in the year of entrance.
One student each from IT/ BT Dept.
2) Affirmative Action
I. New regions support
If there are students from New Region (Republics in Russia, Provinces of China, countries in Persia and Middle Asia), the first year's tuition fee will be waived.

5 students maximum per year (incl. LEI)

II. Korean Diaspora support

For the Korean Diaspora (Russian Korean & Chinese Korean), 1/3 of tuition will be waived for 4 years.

Above supports will only applied to students with GPA higher or equal to 3.0(B0) in the last two semesters.

3. Designated Scholarship

Donation institute or Donor designate certain students or department and give the scholarship.

4. Financial Support (Aid)

1) Bright future Scholarship

Among the graduates of Bright future high school, two recommended students' tuition (100%) will be waived for one year. Two students will be recommended by the president of the Bright future high school every year.

Replacement of rent for Bright future high school's farm.

2) Recognition of Service

For a family in service, 50% of tuition fee will be waived for four years.

Above support will only applied to students with GPA higher or equal to 3.0(B0) in the last two semesters.

3) MIU family support

I. Foreign family support

For the full time foreign (other than Mongolia) volunteer workers' family (spouse and children) tuition fee will be waived for four years.

It limits to one person per worker

In a case of two people, one person will be applied as above but the other will get 50% tuition fee waived

If the worker stops work, support scholarship will also stop since then

Above scholarship will only applied to students with GPA higher or equal to 3.0(B0) in the last two semesters.

II. Mongolian family support

For the full time Mongolian worker's family (spouse and children), 100% of tuition fee will be waived for the first year.

It limits to one person per worker

If the worker stops work, support scholarship also will stop since then

4) General financial support

Among the students who are not able to pay the full tuition fee due to difficult family financial situation, MIU will select some of them and support certain amount of tuition fee.
Tuition Fee does not include Registration Fee and Activity Fee.

Middle Asia: Kazakhstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Afghanistan (Northern part of), Pakistan (Northern part of), Tibet autonomous region of People's Republic of China, Xinjiang Uygur autonomous region, and Qinghai are designated.

Family in a direct line - Parents, spouse, Children

Full time foreign volunteer workers- The Foreigner (other than Mongolia) who are stated as a full time worker in a contract or work as a volunteer (receiving not payment, but subsidy for accommodation).

http://www.miu.edu.mn/

Хазара ба Монгол Амэрикын Харилцаа

Хазара нарыг монгол нүүлгэн суурьшуулах асуудал дээр биднээс шалтгаалахгүй хөндлөнгийн боломжууд байна .


Үүнийг би ямар жишээн дээр хөндөж гаргаж ирж байна вэ гэхээр.

Монголыг АНУ өөрийн улс төр, эдийн засгийн сонирхолын хүрээнд оруулсан энэ нь ойрхи дорнодын улсууд , үүнд Иран ,Афганистан улсуудад амэрикаас харилсах бодлогод нөлөөлж байна.

Энэ амэрик Афганистаны харилцаа, Амэрик Ираны Харилцааг нилээд судлах хэрэгтэй.

2005 оноос өнөөдрийг хүртэл Монгол Америкийн стратегийн шинэ чиг хандлага нь ямар түвшинд хүрсэнийг монгол дах амэрик элчингын вэбийн архиваас уншихад л хангалттай.
1999 оноос 2005 онд монгол амэрикийн харилцаа ямар байсныг энд дурьдахгүйгээр шүү.

Өнөөдөр Афганистан улсын Хазара нарыг Бушын засгын газрын үед стратэгийн түншээрээ сонгосны дүнд Хазара хүмүүсийн амьдралд эргэлт гарсан юм.
1990 ээд онд Өнөөдрийн Оросын холбооны улсуудын задрал хүчтэй явагдахад Амэрикийн нэгдсэн улсын бодлого хүчтэй нөлөөлсөнийг ч дурьдах нь бий.

жишээлхэд Казакстан улсыг амэрикүүд маш их дэмжиж байна.

Тэр үед яав монгол дахь Казакууд Казакдаа эргэн нэгдсэн , үүнд дан ганц Казакуудыг өөрсдийн хүчин чармайлт байгаагүй юмаа.
Баянөлгий аймагт Амэрикүүд онцгой анхаарал хандуулж байсан үүний ч үр нөлөө байгаа том улсын том бодлого гэж.

Хэрвээ өнөөдрийн Амэрикийн Харилцаа тэргүүн дээд хэмжээнд хөгжсөн нөхцөлд ирээдүйд Манай монгол улс Орос Хятадын өөдөөс ч үг хэлэх бардам хүчтэй болох юм.
Амэрикийн эвсэлийн 32 орны тоонд Монгол улс багтсан байна.
Амэрикийн нэгдсэн улс бид ардчилалын төлөө явж байна гэж яридаг ч угтаа дэлхийд энэ улсын эрх ашгын асуудал яригдаж байгаа , энэ ч утгаараа Монголыг одоогын байгаа хүн ам дээр Афган Ираны монголчуудыг монголд нүүлгэн суурьшуулах дээр нөлөөлөл үзүүлж болох юм.
Бидний монголын одоогийн 2 сая 800 мянган хүн хөгжлийн хувьд их тоо бишээ бидэнд ахиад 5 сая хүн хэрэгтэй тэгэж байж , Орос Хятадын өмнө бардам байх концэптс үүсч байна.

Энэ бол миний уян дүгнэлт байлаа.

Иран улсад 1 сая орчим Хазара монголчууд амьдардаг.

Иран улсад 1 сая орчим Хазара монголчууд амьдардаг.

Эдгээр Хазара монголчуудаа эцэг өвгөдийн нутагт авчирхад ямар саад бэрхшээл учирч болох вэ ?
Би Иран Монголын Харилцаа ямар төвшинд байгаа талаархи мэдээлэлийг энд оруулж байна.
Мэдээлэл бүр хойно хойноосоо гинжин холбоос үүсгээд явах болно.

Би Хазара Монголчуудтай холбоотой мэдээлэл олж болох бүх сувгыг ашиглах болно.
Олдсон мэдээлэл бүрээ энд нийтэлнэ.


Лалын Бvгд Найрамдах Иран Улс

Дипломат харилцаа тогтоосон огноо: 1971-05-20


МОНГОЛ, ИРАНЫ ХАРИЛЦАА
1971 оны 5 дугaaр сaрын 20-нд Монгол, Ирaны хооронд дипломaт хaрилцaa тогтоосон. Ирaны Ерөнхий сaйд А. А. Ховейдагийн урилгaaр БНМАУ-ын сaйд нaрын Зөвлөлийн дaргa Ю.Цэдэнбaл 1973 оны 11 дүгээр сарын 24-29-нд Ирaнд aлбaн ёсны нaйрсaг aйлчлaл хийсэн. Айлчлалын дүнд хоёр орны харилцаа болон олон улсын харилцааны асуудлаар хоёр талын баримтлах үндсэн зарчмуудыг тусгасан хaмтaрсaн Тунхaглaл, мөн соёлын сaлбaрт хaмтрaн aжиллaх тухaй хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан.

БНМАУ-ын Засгийн газрын урилгаар Ирaны Ерөнхий сaйд А.А.Ховейдa 1976 оны 7 дугаар сарын 9-13-нд Монголд aлбaн ёсны aйлчлaл хийсэн. Тэрээр Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю.Цэдэнбалтай албан ёсны хэлэлцээ хийж, айлчлалын эцэст БНМАУ-ын Засгийн газар, Ираны хааны Засгийн газрын хооронд эдийн зaсaг, худaлдaa, шинжлэх ухaaн-техникийн тaлaaр хaмтрaн aжиллaх тухaй хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, айлчлалын дүнгийн талаар хaмтaрсaн мэдэгдэл гaргaсaн.

Иранд 1979 оны 2 дугаар сард хувьсгал гарч, Ираны Шахыг түлхэн унагаж, хуучин хаант дэглэмийг халж, түр Засгийн газар байгуулагдахад түүнийг манай тал албан ёсоор хүлээн зөвшөөрч, дээд хэмжээнд баяр хүргэсэн цахилгаан утас илгээсэн. Мөн хоёр орны үндэсний баяр болон бусад чухал тэмдэглэлт ойг тохиолдуулан хоёр орны удирдагчид, ГХЯ-ны сайд нар харилцан баяр хүргэсэн илгээлт, цахилгаан утас жил бүр солилцдог уламжлалтай.

ЛБНИУ-ын Гадаад хэргийн яамны хэлтсийн дарга Расул Мувахедиян тэргүүтэй төлөөлөгчид 1990 оны 8 дугаар сарын 4-8-нд манай улсад айлчилж, ГЯЯ, ХХАAЯ, Соёлын яам, ШУА-ын удирдлагатай уулзаж, хоёр талын харилцаа, хамтын ажиллагааны асуудлаар санал солилцсон. Ираны талын урилгаар “Монгол газрын тос” пүүсийн төлөөлөгчид 1990 оны 12 дугаар сард Иранд айлчилж, манай газрын тосны анхны хуулийг боловсруулахад Ираны нефтийн салбарын мэргэжилтнүүд үнэтэй зөвлөлгөө өгч байсан.

1996 оны 9 дүгээр сарын 24-нөөс 10 дугаар сарын 3-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо болсон Дэлхийн цаг уурын байгууллагын Азийн бүсийн холбооны 11 дүгээр чуулганд Ираны Зам, тээврийн яамны нэгдүгээр орлогч сайд доктор А.М.Ноориани ирж оролцсон. Энэ үеэр А.М.Ноориани, манай Байгаль орчны сайд Ц. Адъяасүрэн нар хоёр талын хамтын ажиллагааны зарим асуудлаар санал солилцож, харилцан ойлголцох тухай Санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Ираны цаг уурын байгууллагаас 1997 оны 9 дүгээр сард зохион явуулсан олон улсын курст манай улсаас 2 хүн оролцсон. 2000 оны 9 дүгээр сард Нью Йорк хотноо болсон Мянганы Чуулганы үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Багабанди ЛБНИУ-ын Ерөнхийлөгч Мохаммед Хатамитай уулзаж хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааны талаар санал солилцсон.

Хоёр тал элчин сайд нараа гуравдах орноос хавсарган томилж ирсэн. Ираны тал манай улсад суух элчин сайдаа 1973, 1975, 1981, 1988, 1992 онд Москвагаас, 1997 оноос Бээжингээс хавсарган томилж ирлээ. Манай тал Иранд суух элчин сайдаа 1973 онд Прагаас, 1991 онд Белградаас, 1995 оноос Бээжингээс, 1997 оноос Москвагаас тус тус томилон ажиллуулж байна. Ираны ГХЯ-ны Улс төр, олон улсын судалгааны хүрээлэнгийн ерөнхий захирал Хажи Хусейни ШУА-ийн Ерөнхийлөгч Б.Чадраагийн урилгаар 1997 оны 4 дүгээр сарын 18-19-нд манай оронд айлчилж, манай ШУА, Ираны дээрх хүрээлэнгийн хооронд хамтын ажиллагааны хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан.

2001 оны 4-5 дугаар сард Монголын ШУА-ийн Олон улс судлалын хүрээлэнгийн судлаач М.Хурметхан Ираны ГХЯ-ны дэргэдэх Улс төр, олон улс судлалын хүрээлэнд Монголын Эзэнт гүрэн, Ираны харилцааны талаар судалгаа хийсэн. Монгол, Ираны хооронд 1973 онд байгуулсан соёлын хэлэлцээрийн хүрээнд хоёр тал соёлын солилцооны 2 жилийн төлөвлөгөөг 1974, 1977 онд байгуулж, Ираны ГЯЯ-ны орлогч сайд тэргүүтэй соёлын төлөөлөгчид 1974 онд манай оронд айлчилсан байна. Ираны тал өөрийн оронд 1982, 1983, 1984 онд зохиогдсон олон улсын бөхийн чөлөөт болон сонгодог барилдаан, хүндийн өргөлтийн тэмцээнд манай тамирчдыг урьж байжээ. Манай тал ч Улаанбаатар хотноо жил бүр зохиогдож байсан “Интернационал” тэмцээнд Ираны бөхчүүдийг урж оролцуулдаг байжээ. Гэхдээ аль аль тал нь тэр бүр тамирчдаа илгээж чаддаггүй байснаа 1989, 1990 оноос хоёр талдаа зохиогдож буй олон улсын тэмцээнүүдэд тамирчдаа идэвхтэй оролцуулж эхлэх болжээ. Бээжингээс хавсран суух Ираны элчин сайд Ферейдоун Вердинежад 2002 оны 7 дугаар сарын 22-24-нд Монголд ирж ажиллан ИЖБ-ээ барьж, Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Гадаад хэргийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, Газрын тосны Хэрэг эрхлэх газрын дэд дарга нартай уулзав. Эдгээр уулзалт ярианы үеэр Ираны тал Монголтой харилцаа хөгжүүлэх, харилцааг идэвхжүүлэх сонирхолтой байгаагаа мэдэгдэв. 2003 оны 2 дугаар сард Куала Лумпурт болсон Эвсэлд Үл Нэгдэх Хөдөлгөөний Дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Энхбаяр Ираны Ерөнхийлөгч Мохаммед Хатами-тай уулзаж хоёр талын харилцан сонирхсон асуудлаар санал солилцов. 2003 оны 12 дугаар сард Иранд газар хөдөлсний улмаас олон мянган хүний амь эрсдэж, эд материалын хохирол учирсантай холбогдуулан Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс ЛБНИУ-ын Ерөнхийлөгч М.Хатами-д эмгэнэл илэрхийлсэн утас илгээж, Засгийн газраас хүмүүнлэгийн тусламж болгон 1000 ширхэг ноосон хөнжлийг Иранд хүргүүлсэн байна.

Мэдээлэлийн Эх Сурвалж энд дарна уу